Zorg Tech Lab: dé brug tussen innovatie en zorgpraktijk
In het voorjaar van 2024 hebben we op onze locatie aan de Lauwers in Assen het Cosis Zorg Tech Lab geopend. Deze inspirerende werk-, oefen- en testlocatie laat bezoekers zien wat zorgtechnologie is. ‘En wat technologie bijdraagt aan het leven van cliënten en het werk van zorgprofessionals’, vertellen aanjagers Janny Joling en Martin Huisman.
Interview
Zorgrobots, alarmeringssystemen, slimme hulpmiddelen: nieuwe technologie brengt volop mogelijkheden met zich mee om cliënten meer eigen regie te geven en de zorg innovatiever te maken. “Maar met nieuwe apparaten, apps en systemen ben je er nog niet. Het is uiteindelijk de zorgprofessional die de meerwaarde ervan inziet en het gaat toepassen”, vertellen Martin en Janny van het Innovatieteam.
Fictief appartement
Het Zorg Tech Lab vormt een mooie brug tussen zorginnovatie en de zorgpraktijk. Het lab is ingericht als een fictief appartement van een cliënt. Janny: “Deze setting maakt de meerwaarde van nieuwe technologie op het zorgproces heel tastbaar. Aan de hand van inspiratiesessies en trainingen kunnen begeleiders en behandelaren kennismaken met technologie. Maar cliënten, verwanten en externen zijn ook welkom in het Zorg Tech Lab.”
Alarmeringssysteem
Zo kan er in het Zorg Tech Lab volop worden geoefend met een nieuw alarmeringssysteem. Martin: “Dankzij sensoren is het bijvoorbeeld mogelijk om risicovol gedrag van cliënten te monitoren en te alarmeren op basis van het zorgplan. Maar het lab is ook de plek om kennis te maken met de inzet van sociale zorgrobots zoals Tessa en Maatje. Robots die de interactie met cliënten aangaan.”
Beleefruimte TZA
Het Zorg Tech Lab is ook aangewezen als één van de Beleefruimtes van de Technologie & Zorgacademie (TZA) waarbij Cosis is aangehaakt. Martin: “Nieuwe producten die vanuit de TZA worden ingebracht, kunnen wij hier testen. Ook dit is een manier om collega’s kennis te laten maken met nieuwe technologie én de acceptatie, adoptie en de implementatie ervan te versnellen.”
Check de website:TZA – Technologie & Zorg Academie
Opening Zorgtechlab
Zorgtech ambassadeurs
Naast het Zorg Tech Lab, hebben de Zorgtech-ambassadeurs een belangrijke rol om technologie verder te brengen in de zorgpraktijk. Dit zijn collega’s – al meer dan twintig - die bijvoorbeeld de leergang ‘Technologie in Zorg en Welzijn: Hoe dan?’ hebben afgerond. Martin en Janny: “Door hun kennis van zorgtechnologie te delen en mee te denken, willen we andere collega’s en teams inspireren, enthousiasmeren én anders naar hun vak laten kijken.”
Betere continentiezorg dankzij slimme luiers
Incontinentie heeft grote impact op het leven van cliënten. Het veroorzaakt ongemak en leidt tot afhankelijkheid van zorgmedewerkers. En voor zorgverleners is het verschonen van incontinentiemateriaal fysiek zwaar. Daarom willen wij met slimme technologie de continentiezorg verbeteren.
Projectdoel en aanpak
Wij voeren een project uit om de zorg voor onze cliënten met incontinentie te verbeteren met behulp van slim incontinentiemateriaal. Dit materiaal bevat sensoren die gedurende 72 uur het vochtgehalte meten in de incontinentiematerialen. De sensoren geven inzicht in het plaspatroon van de cliënten en sturen een signaal naar de zorgverleners wanneer het tijd is om te verschonen. Dit helpt bij het beter afstemmen van de zorg op de individuele behoeften van cliënten.
De resultaten zijn veelbelovend:
- Minder zwaar materiaal: Er wordt minder zwaar incontinentiemateriaal gebruikt, wat kostenbesparend is en beter voor het milieu.
- Minder vaak verschonen: Cliënten worden minder vaak verschoond, wat bijdraagt aan hun comfort en waardigheid.
- Verlichting voor zorgverleners: Het slimme materiaal ontlast medewerkers doordat het werk efficiënter wordt.
Toekomstige plannen
Vanaf november 2024 wordt het slimme materiaal verder getest op locatie Amsheerd. Er wordt gezocht naar een tweede testlocatie om te zien of de resultaten ook gelden voor andere cliënten met incontinentie. Het project is een stap richting meer persoonsgerichte continentiezorg bij Cosis. Het doel is om cliënten zo lang mogelijk continent te laten blijven en de impact van urineverlies op hun kwaliteit van leven te verminderen.
Delen van kennis en inspiratie
We delen de resultaten en aanbevelingen zowel intern als met andere zorgorganisaties. Hiermee willen we anderen inspireren om technologie in te zetten voor betere zorg. Dit project laat zien hoe technologie kan bijdragen aan een hogere kwaliteit van leven voor cliënten en een efficiëntere minder belastende werkwijze voor zorgverleners.
Zorg op afstand, maar Digitaal Dichtbij
Cosis vindt het belangrijk om de zelfredzaamheid van cliënten en de eigen regie over hun leven te vergroten. Met het concept ‘Digitaal Dichtbij’ zetten wij hierin een volgende stap.
Wij hebben heeft veel cliënten in zorg die zelfstandig wonen, maar wel ondersteuning van ons krijgen. Dit noemen wij ambulante zorg. Op vaste momenten komen wij langs bij cliënten: om te horen hoe het gaat, of om te kijken wat mensen nodig hebben. Met Digitaal Dichtbij onderzoeken wij hoe wij die ondersteuning ook via digitale tools kunnen bieden.
Telefoon, laptop of tablet
In 2024 zijn wij uitgebreide pilot gestart met deze vorm van digitale zorg. In plaats van vaste afspraken op locatie, konden cliënten ons ook via telefoon, laptop of tablet bereiken. Verder boden wij cliënten de mogelijkheid om Robotmaatje of Tessa uit te proberen. Deze robots helpen hen bijvoorbeeld bij de medicatie of het onthouden van afspraken
Waardevolle inzichten
De pilot leverde al waardevolle inzichten op. Zo kunnen wij cliënten dankzij deze aanpak vaak gerichter en sneller helpen. “Al is de begeleiding op afstand, ik voel mij gehoord en begrepen op de momenten dat ik dat nodig heb”, vertelt een cliënt. Wel gaven cliënten aan dat ze naast digitale ondersteuning [WH1] behoefte houden aan fysieke contactmomenten.
Hoe nu verder?
De pilot loopt nog. Ondertussen denken we alvast na hoe we Digitaal Dichtbij verder kunnen brengen. Duidelijk is dat deze vorm van ondersteuning zeker meerwaarde biedt, maar altijd gebaseerd moet zijn een persoonlijk ondersteuningsplan. Kortom, we bieden maatwerk waarbij technologie altijd de vraag van de cliënt volgt.
Eén van onze cliënten over Digitaal Dichtbij
"Digitaal Dichtbij heeft mijn zelfvertrouwen vergroot. Dankzij de digitale ondersteuning, zoals beeldbellen en robot Tessa die mij helpt met mijn medicatie, kan ik meer zelf regelen. Het is fijn om altijd iemand van DigiContact te kunnen bellen, wat me een gerust gevoel geeft. Ik hoef niet elke week hulp van mijn begeleidster en dat voelt heel goed. Digitaal Dichtbij is echt iets voor mij!"
De Krachten gebundeld
Voor een gezond leven hebben mensen met een matig tot zeer ernstige verstandelijke beperking (VB) een ondersteunende omgeving nodig. De producten van het project De Krachten Gebundeld helpen bij het creëren van een omgeving die een gezonde leefstijl van mensen met VB ondersteunt. We hebben dit project tussen 2017 - 2022 uitgevoerd binnen een onderzoeks-netwerk van 19 zorgorganisaties en vijf kennispartner. Dit resulteerde in kennis en producten die helpen bij het creëren van een gezondheid bevorderende omgeving. Dit project heeft inmiddels een vervolg gekregen in LEEV!
Nu niet zwanger
Zwanger worden, of juist niet, moet voor iedere cliënt een bewuste keuze zijn. Met ‘Nu Niet Zwanger’ beschikken wij over een vernieuwende methode waarmee hulpverleners met hun cliënten een open gesprek kunnen aangaan over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie.
Nienke van Dijk (Adviseur Kennis, kwaliteit en onderzoek): "De meerwaarde van dit programma is dat het vrouwen en mannen ondersteunt bij het nemen van regie over de kinderwens die ze wel of niet hebben. Voor een cliënt met een kinderwens betekent dit bijvoorbeeld dat we dit samen gaan onderzoeken. Voor cliënten die geen kinderwens hebben, kijken we naar mogelijkheden rondom anticonceptie."
Aandachtsfunctionarissen
Belangrijk is dat we nu de kennis in huis hebben om deze gesprekken aan te gaan en hierin begeleiding te bieden. Nienke: Dankzij dit programma hebben we 10 aandachtsfunctionarissen opgeleid. Zij kunnen andere collega’s, ondersteunen en adviseren bij deze thema’s. Ook kan een aandachtfunctionaris dit stukje overnemen als de situatie daarom vraagt.”
Bij dit traject zijn de kenniskringen #Seksualiteit en #Ouder & Kind betrokken. Het programma is ontwikkeld door de landelijke GGD en wordt ondersteund door Rutgers.
ABCDate: veilig daten voor cliënten
ABC Date is een online én offline ontmoetingsplatform voor mensen met een verstandelijke beperking. Door de combinatie van online chatten én begeleide ontmoetingsavonden, kunnen cliënten nieuwe contacten opdoen. Om samen leuke dingen te doen of om een liefdes- of vriendschapsrelatie mee aan te gaan.
Inmiddels zijn 135 cliënten aangesloten bij ABCDate, vertelt adviseur Nienke van Dijk. De ervaringen zijn positief. Dit blijkt ook uit onderzoek van de Hanze Hogeschool. “Het platform biedt cliënten enorme meerwaarde. Het helpt om eenzaamheid tegen te gaan. En het is een manier om in een veilige omgeving te leren hoe je contact maakt en onderhoudt.”
Serieus aangepakt
Cosis is de eerste zorgorganisatie in Noord-Nederland die een uitgebreide pilot deed met ABCDate. Nienke: “Dit hebben wij serieus aangepakt. Zo worden cliënten bijgestaan door vier contactcoaches. Ook begeleiders zijn betrokken. Deelnemers krijgen hulp bij het contact maken. Daarnaast is ABCDate een aanleiding om te praten over vriendschap en relaties: wat is een vriend, hoe ga je met lastige situaties om?”
Ontmoetingsavonden
Sterk aan ABCDate is de combinatie van on- en offline. “Online kun je chatten met mensen in heel Nederland. Op de website vind je alleen echte profielen. Besluiten cliënten dat ze elkaar willen ontmoeten? Dan krijgen de begeleiders van beiden een seintje.” Daarnaast werden binnen Cosis acht ontmoetingsavonden georganiseerd die door tientallen cliënten werden bezocht.
ABCDate leidde tot vriendschappen, liefdesrelaties en nieuwe contacten. Mooie resultaten. “Maar er zijn ook cliënten die een blauwtje hebben gelopen”, vertelt Nienke. “Dat is niet leuk. Maar tegelijkertijd wél een ervaring die bij het leven hoort en waarvan je leert. Ontzettend belangrijk dat ook cliënten de kans krijgen om dit te ondervinden.”
‘Samen maak je de basis onder herstel een stuk sterker’
In de Herstelruimte Emmen werken sinds 2022 tientallen mensen aan hun herstel na een periode van verslaving, psychische kwetsbaarheid of andere nare ervaringen. Vanuit gelijkwaardigheid én met ondersteuning van ervaringsdeskundigen. Een vernieuwende aanpak die volgens alle betrokkenen meerwaarde heeft.
Herstellen van verslaving of psychische kwetsbaarheid is een kwetsbare en pittige periode. “Je moet jezelf herontdekken, leren omgaan met kwetsbaarheden en nieuwe contacten opbouwen. Dit kan stressvol, eenzaam en onzeker zijn”, weet ervaringsdeskundige Dick Muller. “Juist dan is het belangrijk om te ervaren dat je er niet alleen voor staat. Mijn herstel begon pas écht toen ik er met anderen vrij over kon praten.”
Ervaringsdeskundigen
Dit is precies waar de Herstelruimte voor staat, vertelt coördinator Elise Slangenberg: “Iedereen die met een ontwrichtende situatie te maken heeft, kan bij ons terecht om te werken aan herstel. We gaan hierbij uit van peer-support: wederzijdse steun vanuit gelijkwaardigheid, begrip en het delen van ervaringen. Onze vrijwilligers en ervaringsdeskundigen spelen hierin een belangrijke rol. Zij ontwikkelen ook het programma dat wij bieden.”
Van wandelen tot schilderen
Dick is één van die drijvende krachten achter de Herstelruimte Emmen. “Iedereen is welkom en vrij om te kiezen hoe je bij ons aan herstel wil werken. We bieden je niet alleen een luisterend oor. Je kunt ook meedoen aan activiteiten: van een wandelclub, de cursus ‘Wellness Recovery Action Plan’ tot intuïtief schilderen. Dit helpt om anderen te ontmoeten én om kennis van herstel aan elkaar door te geven. Zo maak je elkaar sterker.”
Eigen regie
Elke maand maken zo’n 150 mensen gebruik van de Herstelruimte: gevestigd in de bibliotheek in Emmen. “Dit onderstreept de behoefte die er is aan dit initiatief”, ziet leidinggevende Han Jansen: “Je versterkt het netwerk, geeft mensen eigen regie. Hierdoor vallen ze minder snel terug. Dit kan ook de druk op de professionele hulpverlening verminderen.” Dick vult aan: “Als er iemand het even moeilijk heeft, dan staat de groep meteen klaar om diegene er doorheen te trekken. Je staat er nooit alleen voor.”
Van pilot naar onderzoek
De Herstelruimte waarin VNN, Sedna (Welzijn), GGZ Drenthe, Leger des Heils en Cosis meedoen, heeft nu nog de status van pilotproject. Elise: “We zijn dit jaar gestart met een onderzoek om de impact van dit initiatief in kaart te brengen. En om te kijken hoe wij dit in de toekomst een vervolg kunnen geven. Maar wat ons betreft is dit een aanpak die z’n maatschappelijke meerwaarde ruimschoots heeft bewezen.”
Check ook de website: Herstelruimte Emmen (facet-emmen.nl
Pilot met digitale leeromgeving binnen Woonstart
Cliënten zoveel mogelijk eigen controle geven over hun leven én hun zelfredzaamheid vergroten. Dat is waar Cosis voor gaat. Daarom werken wij met ‘Woonstart – op weg naar herstel voor iedereen’. En deze aanpak willen we uitbreiden met een digitale leeromgeving.
Via Woonstart ondersteunen wij cliënten vanuit de Individuele Rehabilitatie Methode (IRB) naar meer zelfstandigheid en eigen regie. Bijvoorbeeld wanneer ze de stap maken naar zelfstandig wonen. Dit doen wij op alle leefgebieden: van financiën tot en met het netwerk.
Groepstrainingen
Onderdeel van de Woonstart-aanpak zijn groepstrainingen, vaak gegeven door ervaringsdeskundigen. IRB-expert Corine Timmer: “Die trainingen gaan bijvoorbeeld over omgaan met financiën, werken aan herstel of een gezonde leefstijl. Uit een evaluatie bleek dat cliënten de trainingen waardevol vinden, maar dat ze sommige trainingen liever individueel willen volgen.
Digitale leeromgeving
Daarom startte Cosis in 2022 met de ontwikkeling van een digitale leeromgeving als aanvulling op Woonstart. Corine: “Wij hopen hiermee een bredere cliëntengroep aan te spreken. Ook omdat cliënten hiermee in hun eigen tijd en in hun eigen vertrouwde omgeving aan de slag kunnen met persoonlijk doelen.”
Vier trainingen
Het was een uitdaging om klassikale trainingen om te bouwen naar een e-learning. Maar met hulp van Pynter staan er inmiddels vier Woonstart-trainingen in een digitale omgeving. “Elke training bestaat uit meerdere lessen met daarin filmpjes, quizjes en opdrachten. Tijdens een training krijgen cliënten op meerdere momenten persoonlijke feedback van de trainer.”
Jongere doelgroep
De pilot loopt tot eind 2024. “Hiervoor hebben we een diverse groep cliënten geselecteerd. Twintig daarvan volgenden al meerdere trainingen. Vooral bij de jongere doelgroep slaat deze aanpak goed aan. Maar er is ook een groep die drempels ervaart. Uiteraard gaan we dit onderzoeken om daarna te kijken hoe wij de e-trainingen en de leeromgeving kunnen verbeteren en wellicht nog uitbreiden.”
Leev! Onderzoeksprogramma gezonde leefstijl
Via het landelijke programma LEEV! ontwikkelen wij samen met kennis- en onderwijsinstellingen en zorgorganisaties, nieuwe interventies om cliënten te ondersteunen bij een gezonde(re) leefstijl. Binnen Cosis zijn al enkele jaren een LEEV!-projectteam en LEEV!-onderzoeksteam actief die praktijkgericht onderzoek doen.
Een interview
Leefstijl is voor cliënten van groot belang om gezonder oud te worden. “Maar binnen deze doelgroep zien wij steeds meer inactiviteit, ongezonde voedingsgewoonten en gezondheidsproblemen”, vertelt onderzoekscoördinator Rianne Steenbergen. “Cliënten lopen daarom een groter risico op leeftijd en leefstijl gerelateerde aandoeningen.”
Ondersteuning op maat
Door verschillende beperkingen hebben cliënten van Cosis ondersteuning op maat nodig om duurzaam gezondere keuzes te maken. Rianne: “Daar komt steeds meer aandacht voor. Tegelijkertijd zijn er weinig effectieve en structurele interventies voor leefstijlondersteuning voor deze doelgroep beschikbaar. LEEV! wil dit veranderen”.
Praktijkgericht onderzoek
Binnen het LEEV! programma wordt daarom onderzoek naar gecombineerde leefstijlondersteuning gedaan. Rianne: “Dan hebben we het over kennis en tools waarmee zorgprofessionals hun cliënten duurzaam én effectief kunnen ondersteunen bij een gezondere leefstijl. Dit doen we praktijkgericht: met cliënten, begeleiders en verwanten. Zoveel mogelijk op onze locaties zelf.”
Ondersteuningszoeker
Het LEEV!-onderzoek leidde tot meerdere concrete producten. De Ondersteuningszoeker is daar één van: deze tool helpt begeleiders, fysiotherapeuten en diëtisten om passende leefstijlinterventies te vinden bij de situatie van hun cliënt.
Rianne: “Wij hebben de Ondersteuningszoeker ingericht. Nu is het zaak om te onderzoeken of de tool werkt en past binnen onze zorgprocessen. Op vier Cosis-locaties onderzoeken we dit. We brengen hiervoor de startsituatie van cliënten in kaart, onderzoeken hoe zorgprofessionals de Ondersteuningszoeker inzetten en wat hun ervaringen zijn. Na de haalbaarheidsstudie volgt een effectiviteitsstudie.”
17 kansrijke interventies
Een onderzoek
2023 deed LEEV! literatuuronderzoek naar leefstijlinterventies voor mensen met een beperking. Hiervoor zijn wetenschappelijke onderzoeken uit binnen- en buitenland bestudeerd. Dit leidde tot 17 interventies die mogelijk ingezet kunnen worden bij leefstijlverbetering. Het komende jaar wordt – ook binnen Cosis – de haalbaarheid van deze interventies onderzocht. De interventies maken ook deel uit van de Ondersteuningszoeker-tool.
Inspiratiebox leefstijl
In het voorjaar van 2022 introduceerden we de inspiratiebox leefstijl. Deze box bevat innovaties – opgedaan in het LEEV!-onderzoeksprogramma – die cliënten en medewerkers inspireren en stimuleren om meer te bewegen, gezonder te eten en beter te slapen. In de box zit onder meer het Qwiek-kussen dat muziek afspeelt, een robotkat voor ontspanning en Fitlights voor beweegoefeningen. De box wordt al op meerdere LEEV!-locaties binnen Cosis ingezet. Elke locatie wordt hierin begeleid door een medewerker die ook onderzoek doet om de box door te ontwikkelen.
Special Heroes: Samen bouwen aan een gezonde inclusieve community
Een onderzoek
Cosis werkt samen met Special Heroes om een gezonde leefstijl bij kinderen met een verstandelijke beperking te bevorderen. Inmiddels zijn wij op twee pilotlocaties in Emmen en Assen bezig om nieuwe kennis op te doen én methodes te ontwikkelen en te testen.
Special Heroes is een landelijk organisatie die zich - in opdracht van het ministerie van VWS - inzet voor een gezonde leefstijl in het Speciaal Onderwijs en in Revalidatiecentra. Deze ambitie past bij onze missie om onze cliënten, jong en oud, een gezonde en duurzame leefomgeving te bieden. Binnen onze locaties, maar ook thuis.
Praktijkgericht onderzoek
Wat de samenwerking met Special Heroes bijzonder maakt is de integrale aanpak. Dit betekent dat wij kennis uit het speciaal onderwijs en revalidatiecentra combineren met de praktijkervaring van Cosis. Onze expertisecentra in Emmen en EC Assen dienen als testlocatie om nieuwe aanpakken te ontwikkelen en te onderzoeken.
Van beslisboom tot activiteiten
Zo ontwikkelden wij in Emmen een beslisboom die begeleiders helpt om snel de kern van voedingsproblemen bij kinderen te identificeren en op te lossen. Daarnaast hebben we activiteiten georganiseerd die kinderen – en hun ouders - spelenderwijs laten kennismaken met leefstijlthema's zoals voeding en beweging.
De kennis die wij opdoen, delen wij met de ambassadeurs leefstijl van de expertisecentra van Cosis. Ook delen wij de inzichten landelijk. Zo bouwen wij samen met zorgpartners, leefstijlaanbieders en gemeentes verder aan een gezonde, inclusieve community waaraan ook kinderen met een beperking volop mee kunnen doen.
Onderzoek naar de kracht van transitieliedjes
Transitieliedjes zijn voor cliënten muzikale bakens in het dagprogramma. Maar welke liedjes werken het best? En hoe voer je deze liedjes goed uit? Muziektherapeut Jildou Duiven zocht het uit én ontwikkelde een muzikaal trainingspakket rondom de transitieliedjes.
Een onderzoek
Voor het eten, het slapen gaan of het opruim-moment: binnen de expertisecentra van Cosis maken begeleiders en behandelaren gebruik van transitieliedjes. Dit zijn liedjes die een overgang aankondigen tussen twee activiteiten. Jildou: “Dit soort overgangen brengen voor cliënten onvoorspelbaarheid met zich mee. Dit leidt tot onzekerheid, angst en onbegrepen gedrag.”
Onderzoek
Het inzetten van een liedje laat overgangen beter verlopen en zorgt voor rust. In de zorg en het onderwijs wordt daarom veel gebruik gemaakt van deze muzikale bakens. Jildou: “Maar, er is nooit echt onderzoek gedaan naar hoe die liedjes exact werken en welke liedjes effectief zijn. Ook hebben wij geen eenduidige set liedjes. Zo wordt de melodie van Vader Jakob gebruikt voor verschillende activiteiten. Dit werkt verwarrend.”
Nieuwe inzichten
Jildou dook de literatuur in om meer te ontdekken over het fenomeen transitieliedjes. “Dit leidde bijvoorbeeld tot het inzicht dat cliënten vaak behoefte hebben aan eenduidige en duidelijke liedjes. En dat je met toon, klankkleur en melodie kunt aansluiten op de energie van cliënten. We merkten overigens ook bij begeleiders de behoefte aan meer kennis over het gebruik van transitieliedjes.”
Training en liedboek
Het onderzoek leidde onder meer tot een training om begeleiders te scholen. Daarmee zijn nu enkele pilots gedaan. Ook wordt er een liedboek gemaakt met verschillende transitieliedjes en ligt er een plan om liedjes op film te zetten. Jildou: “Zo zorg je ervoor dat je binnen Cosis altijd dezelfde liedjes toepast. Wanneer een cliënt verhuist of een andere begeleider krijgt, blijven de liedjes hetzelfde: dit geeft de rust en duidelijk die zo belangrijk is.”
DIAG - Diagnostisch Instrument Adaptief Gedrag
Bij Cosis vinden we het belangrijk dat ieder mens de kans krijgt om zich te ontwikkelen. Ook als je een verstandelijke beperking hebt. Diagnostiek is hierbij van groot belang. Daarom investeren wij – samen met andere zorgorganisaties - in de ontwikkeling van een nieuw Diagnostisch Instrument Adaptief Gedrag (DIAG).
Een onderzoek
Met het DIAG wordt er landelijk gewerkt aan een nieuwe methodiek om de adaptieve vaardigheden van mensen met een matige tot zeer ernstige verstandelijke beperking in kaart te brengen. “DIAG wil een completer beeld van cliënten en hun vaardigheden geven dan dat de huidige methodes kunnen”, vertelt Cosis-gedragswetenschapper Tess Offers.
Zorg beter op hulpvraag aansluiten
DIAG moet niet alleen beter inzicht in de adaptieve vaardigheden bieden. Het instrument wil zorgprofessionals ook aanbevelingen geven over hoe een cliënt nieuwe dingen kan leren en in de praktijk kan brengen. Offers: “Hiermee kan DIAG helpen om de zorg beter op de hulpvraag en de mogelijkheden van cliënten aan te laten sluiten.”
Landelijk onderzoek
Voordat DIAG toepasbaar is, is er grootschalig onderzoek nodig. Dit onderzoek bevindt zich inmiddels in fase 2b. Tess: “In deze fase – waaraan honderden cliënten meedoen - onderzoeken wij de betrouwbaarheid van DIAG en hoe verschillende groepen cliënten scoren op het DIAG. Dit inzicht helpt ook om de vragenlijsten te optimaliseren."
Aan de onderzoeksfase deden het afgelopen jaar 24 cliënten van Cosis – en hun begeleiders – mee. Naast Cosis zijn er nog 35 organisaties betrokken bij DIAG. De verwachting is dat het hele traject in 2026 wordt afgerond.
Meer informatie over DIAG en het onderzoek? Check: Home - DIAGplatform
Nieuwsbrief DIAG
Landelijk onderzoek naar Cognitieve Remediatie Trainingen
Cosis neemt deel aan een landelijk onderzoek naar Cognitieve Remediatie (CR) Trainingen in combinatie met milde hersenstimulatie. Dit onderzoek wordt geleid door Lentis. Vanaf het najaar van 2024 nemen vijf cliënten van onze BW-locatie De Maringing deel aan de trainingen.
Een onderzoek
Cognitieve Remediatie-trainingen staan er om bekend dat ze de cognitieve vaardigheden - zoals concentratie, geheugen en planning - van cliënten versterken. Inmiddels weten wij dat deze trainingen in combinatie met een milde vorm van hersenstimulatie (tDCS) een positief effect hebben op het dagelijks functioneren van mensen met een psychose.
Onderzoek naar bredere doelgroep
Of een bredere groep cliënten met een ernstige psychische aandoening (EPA), baat kan hebben bij deze aanpak, is niet duidelijk. En dat is wat Lentis via een groot onderzoeksproject graag te weten wil komen. De verwachting is dat de combinatie van training en milde hersenstimulatie ook bij deze groep leidt tot langdurige verbeteringen in het dagelijks leven.
Rehabilitatie-aanpak
Reden voor Cosis om aan dit onderzoek mee te doen. "Het sluit mooi aan bij onze Rehabilitatie-aanpak. Hierin helpen wij mensen met psychische problemen om zo zelfstandig mogelijk te functioneren in de samenleving”, vertelt José Hermans, IRB-counselor bij BW De Waringin. “Naast het onderzoeksdoel biedt dit traject cliënten de kans om hun dagelijks functioneren aanzienlijk te verbeteren."
Selectieproces
Niet iedere cliënt komt in aanmerking voor dit onderzoek; er ging een zorgvuldig selectieproces aan vooraf. José stelde mogelijke kandidaten voor en zorgde voor het contact tussen onderzoekers, cliënten en begeleiding. “Dit najaar starten vijf bewoners van de Waringin met het onderzoek, maar we willen graag meer cliënten deze kans bieden. We zoeken daarom nog deelnemers voor een onderzoek in de regio Emmen.”