Energiezuinige en CO2-neutrale zorg
Wij willen een energiezuinige zorginstelling zijn. Daarom zetten we alles in het werk om ons energieverbruik te minimaliseren. Dit doen wij door ons vastgoed te verduurzamen en ons wagenpark te vergroenen. Verder willen wij de energie die we verbruiken, zoveel mogelijk uit hernieuwbare bronnen halen. Ook investeert Cosis in het energiebewustzijn van medewerkers en cliënten. Want slimmer met energie omgaan, begint bij onszelf.
Dit zijn onze doelen voor 2025
-
3% verlaging CO2-uitstoot en energiereductie
-
55% minder directe CO2-uitstoot in 2030 en klimaatneutraal in 2050
-
CO-2 reductie wagenpark door overgang naar elektrisch rijden én vermindering autogebruik
-
De installaties in ons vastgoed stap voor stap duurzaam vervangen
-
Bij nieuwbouw/renovatie benutten we - binnen het beschikbare budget - de maximale mogelijkheden voor het hergebruik van materialen
-
Jaarlijks minimaal 5 panden volledig verduurzamen
-
Twaalf locaties voorzien van zonnepanelen, 10 locaties voorzien van led-verlichting
Klik op rode stippen bij de illustratie en ontdek wat onze 6 doelen zijn!
- 3% verlaging CO2-uitstoot en energiereductie.
- 55% minder directe CO2-uitstoot in 2030 en klimaatneutraal in 2050.
- Jaarlijks minimaal 5 panden volledig verduurzamen.
- De installaties in ons vastgoed stap voor stap duurzaam vervangen.
- Twaalf locaties voorzien van zonnepanelen, 10 locaties voorzien van led-verlichting.
- Bij nieuwbouw/renovatie - binnen het beschikbare budget - de maximale mogelijkheden benutten voor hergebruik van materialen.
- CO-2 reductie wagenpark door overgang naar elektrisch rijden én vermindering autogebruik.
Aan het woord
‘Stap voor stap ons vastgoed verduurzamen’
Daniël Stuurman, projectleider verduurzaming vastgoed
Met Daniël Stuurman hebben we sinds eind 2023 een projectleider die zich richt op de verduurzaming van ons vastgoed. Aan Daniël om verduurzamingsplannen en- initiatieven de komende jaren verder te brengen.
Daniël: “Met meer dan tweehonderd panden, waarvan wij er ruim vijftig zelf in eigendom hebben, ligt er een flinke verduurzamingsopgave. Het is ondoenlijk om al die locaties in één keer te verduurzamen. Dit wil je zo slim, verantwoord en toekomstgericht doen.
Daarin hebben we in 2023 al enkele succesjes geboekt. Denk aan de invoering van ledverlichting en de implementatie van energiebesparende maatregelen (EML) op tientallen locaties. Ook de oplevering van twee bijna energieneutrale nieuwbouwlocaties draagt bij aan een duurzamere vastgoedportefeuille.
Een punt van aandacht is de monitoring van het energieverbruik op locaties. Beter inzicht in ons verbruik is wel het startpunt om gericht te verduurzamen. Daarmee gaan we in 2024 zeker verder.”
Onze acties in 2023
Green Deal 3.0: nog ambitieuzere vastgoeddoelen
In 2023 ondertekende Cosis de Green Deal 3.0: ‘Samen werken aan Duurzame Zorg’. Hiermee committeren wij ons aan ambitieuze doelen voor de verduurzaming van ons vastgoed en onze nieuwbouwplannen. Zo gaan wij voor 55% CO²-reductie in 2030 en volledig klimaatneutraal in 2050!
Het energieteam
Het energieteam van Cosis coördineert de energiebesparende maatregelen in onze gebouwen, monitort de voortgang ervan en evalueert de stappen die zijn gezet. Het team kwam in 2023 vijf keer samen. Het energieteam bestaat uit: Daniël Stuurman, Henk Vugteveen, Johan ten Cate en een externe adviseur.
Energiemonitoring
In 2023 zijn we gestart met monitoren van het elektriciteits- en gasverbruik van onze locaties. Deze inzichten zijn nodig om een beeld te krijgen van ons energieverbruik en de gerealiseerde besparingen.
In 2023 hebben wij zo’n 50 % van ons totale energieverbruik gemonitord via MeterInsights. Dit willen wij in 2024 uitbreiden naar 80%. Pas daarna kunnen we écht objectief meten wat de resultaten zijn van onze verduurzamingsinspanningen. Omdat de grote verduurzamingsprojecten pas in 2024 gerealiseerd zijn, verwachten wij de grootste besparingen in 2025 in de cijfers terugzien.
Verbruikscijfers in 2023
In 2023 verbruikte Cosis 2,8% minder elektriciteit dan het jaar daarvoor: van 8,13 GWh naar 7,89 miljoen GWh. Voor het gasverbruik is het beeld dubbel. Als we kijken naar het verbruik dat in rekening is gebracht, zien we een daling van 2,31 miljoen m3 naar 2,17 m3. De monitoringscijfers laten juist een stijging van het verbruik zien. Dit verschil heeft te maken met panden die zijn afgestoten en het feit dat er meer verbruikers in monitoring zijn gegaan. In 2024 gaan we inzetten op betere monitoring zodat we ons verbruik kunnen vertalen naar vierkante meters.
Routekaart Cosis
Cosis maakt gebruik van de C02-Routekaart. Hierin staat als ons vastgoed, huur én eigendom, geregistreerd. De Routekaart bevat informatie over beoogde maatregelen, investeringen, besparingen en opwekking van energie. Op basis van de maatregelen die we al hebben genomen én nog in de planning hebben, kunnen wij de CO2-uitstoot voor 2030 en 2050 voorspellen. De prognose is dat wij – zeker voor het vastgoed dat wij zelf beheren – nagenoeg op koers liggen om de doelstellingen uit de Green Deal 3.0 te halen.
Maatwerktrajecten verduurzaming panden
De komende jaren willen wij meerdere panden die we in eigendom hebben flink verduurzamen. Dit doen wij via een ‘energierenovatie’: een maatwerkplan per locatie. In 2023 onderzochten we welke panden hiervoor in aanmerking komen én wat we bij deze locaties onder een ‘energierenovatie’ verstaan.
Dit leidde tot een selectie van vijf locaties. Grote uitdaging was om per pand de verduurzamingsopgave in beeld te krijgen én te kijken hoe wij deze panden in de toekomst gaan gebruiken. Past een ‘energierenovatie’ daarbij? Of volstaat de implementatie van Erkende Maatregelen of andere initiatieven zoals de aanleg van zonnepanelen? Gooiland Stadskanaal is één van deze locaties.
Gooiland Stadskanaal
Inmiddels hebben we één locatie Gooiland 7 in Stadskanaal in voorbereiding voor een ingrijpende energierenovatie. Deze staat gepland voor 2024. Eind 2023 hebben we vijf nieuwe locaties geselecteerd die voor een maatwerkaanpak in aanmerking komen. De businesscases hiervoor zijn goedgekeurd door de Raad van Bestuur. In 2024 starten we met de voorbereidingen.
Zorg voor Energie
Samen met nog 175 andere zorgorganisaties startte Cosis op 12 oktober met Zorg voor Energie. Deze campagne is een initiatief van het Milieuplatform Zorgsector (MPZ). Zorg voor Energie moet – door bewustwording bij zorgmedewerkers - bijdragen aan het terugbrengen van het energieverbruik in de Nederlandse gezondheidszorg. Zo kregen collega’s tips om te verduurzamen: denk aan het hergebruik van kopjes en het uitdoen van lichten wanneer er niemand in de kamer is.
Vervoer en wagenpark
Van poolauto’s tot personenbusjes: Cosis heeft zo’n 125 dienstauto’s in gebruik. Hiermee reden we in 2023 zo’n 1,2 miljoen kilometer. Voor de komende jaren willen wij niet alleen ons wagenpark vergroenen, maar ook onderzoeken hoe we minder autokilometers kunnen maken.
De drie V’s
De CO2-reductie van ons wagenpark zetten we in gang via de drie ‘V's’.
- Verminderen - kunnen wij medewerkers verleiden om minder te reizen?
- Veranderen - kunnen wij medewerkers verleiden om met andere, duurzamere vervoermiddelen te reizen?
- Verschonen - als er dan toch gereisd wordt, hoe doen wij dat dan op een zo schoon mogelijke manier?
Dienstauto’s op HVO100
Cosis heeft ruim 40 dienstauto’s in gebruik die op diesel rijden. Omdat HV100 een duurzaam alternatief voor diesel is, willen wij collega’s bewust maken van de voor- en nadelen van HV100. Want, HV100 is weliswaar milieuvriendelijker. Maar je moet vaak wel omrijden voor een tankstation dat HV100 aanbiedt. We stimuleren daarom bewust gebruik van HV100.
Onderzoek naar deelauto’s
Kunnen we door de slimme inzet van auto’s kilometers en CO2-uitstoot besparen én ons wagenpark verkleinen? Dit is één van de uitdagingen waarmee wij aan de slag gaan. Daarmee hebben we in 2023 een start gemaakt. Zo willen wij meer inzicht krijgen in de kilometers die wij maken voor het cliëntenvervoer én hoe we hierin kunnen verduurzamen.
Nieuwe elektrische auto’s
We vergroenen ons wagenpark stap voor stap. Bijvoorbeeld door auto’s - wanneer die aan vervanging toe zijn – in te ruilen voor een elektrische auto. In 2023 hebben we 4 elektrische VW UPS aangeschaft. In totaal hebben we nu 7 elektrische auto’s in ons wagenpark.
Data verzamelen zakelijk- en woon- werkverkeer.
Vanaf 1 januari 2024 zijn wij verplicht om gegevens rondom zakelijk- en woon- werkverkeer te registreren. Om data goed te registeren moeten wij onderscheid maken tussen type vervoermiddel en type brandstof. We gaan deze gegevens verzamelen door enquêtes onder werknemers en een rittenregistratiesysteem. We hebben de invoering hiervan in 2023 voorbereid.
Cosis reist duurzaam
Wist je dat Cosis-medewerkers gemiddeld 2 miljoen kilometer per maand afleggen voor hun woon-werkverkeer én ruim 270.000 kilometer voor dienstreizen? We ondernamen in 2023 verschillende acties om deze kilometers te vergroenen én te verkleinen.
Hogere fietsvergoeding
Om het fietsgebruik te stimuleren verhoogde Cosis in 2022 de fietsvergoeding van €749,- naar €1400,-. Dit biedt medewerkers meer financiële ruimte voor de aanschaf van een (elektrische-) fiets. In 2023 gaven we 289 fietsplannen af voor medewerkers.
Hybride werken
Cosis introduceerde in 2023 nieuw beleid voor hybride werken. Eén van de uitgangspunten is dat medewerkers daar werken, waar het werk gedaan kan worden. Bijvoorbeeld thuis of op een locatie die dichterbij de woonplaats ligt. Dit vergroot niet alleen voor een betere balans tussen werk en privé, maar zorgt ook voor een reductie van het woon-werkverkeer.
Elektrische fietsen
Op meerdere locaties elektrische stellen we deelfietsen beschikbaar voor het zakelijk verkeer. In Emmen, Hoogeveen en Assen zijn er al ambulante teams die de e-bike gebruiken voor cliëntbezoeken. De locatie Huygensstraat in Assen nam zelfs definitief afscheid van de auto. Hier kwamen twee elektrische fietsen voor in de plaats. Ook op het Servicekantoor in Assen en verschillende regiokantoren zijn e-bikes én gewone fietsen beschikbaar voor dienstreizen.
Jarno en Alicia kiezen voor de fiets
Ook onze cliënten kiezen steeds vaker voor duurzaam vervoer. Jarmo en Alicia bijvoorbeeld. Ze wonen op locatie ‘Tellinghof’ en werken op dagbesteding ‘De Huneborg’ in Borger. In het voorjaar besloten Jarmo en Alicia om niet meer met het groepsvervoer naar hun werk te gaan, maar op de fiets: een tocht van 10 kilometer.
Alicia: “Het fietsen geeft mij meer vrijheid. Je kunt weggaan wanneer je wilt en onderweg nog even naar de supermarkt: heerlijk toch?.”
Jarno: “In het begin had ik moeite met de afstand. Maar inmiddels ben ik veel minder moe van het fietsen. Ik kan op mijn smartwatch zien dat mijn gemiddelde hartslag een stuk lager is: mijn conditie is echt vooruit gegaan.”