Leefomgeving en Milieu

Een gezonde, prettige leef- en werkomgeving

Cosis wil werknemers en cliënten een gezonde, prettige leef- en werkomgeving bieden. Daarom hebben wij aandacht voor leefstijl, veerkracht en zelfregie. We stimuleren medewerkers en cliënten om gezonde(re) keuzes te maken, zichzelf te ontwikkelen en zuinig op zichzelf én elkaar te zijn. Zo creëren we samen een sterke basis voor goede zorg.

Dit zijn onze doelen voor 2025

Klik op rode stippen bij de illustratie en ontdek onze doelen!

Onze cliënten en medewerkers kiezen vaker voor gezonde, duurzame en veilige voeding
We zetten coaching en educatie in om kennis en vaardigheden bij collega’s en cliënten te vergroten
We ontwikkelen een Cosis-visie op gezonde leefstijl én werken deze uit naar een Cosis-aanpak
Nieuwe afspraken over duurzame inkoopvoorwaarden voor voedsel
Een actueel projectplan Duurzame Inzetbaarheid
De ontwikkeling van een visie op hybride werken
Interventies faciliteren en uitvoeren voor reductie van verzuim Cosis rookvrij in 2025
Duurzame schoonmaak
We gaan samenwerkingen aan om sociale steun te vergroten en de omgeving aan te passen

Aan het woord

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid

Deniz van der Velde, HR Concern-manager
'Bij Cosis willen we goed zorgen voor onze werknemers. Dit betekent dat wij investeren in een goed werkklimaat, voldoende ontwikkelmogelijkheden én passende arbeidsvoorwaarden. Ook ondersteunen we collega’s bij een gezonde leefstijl en de zorg voor een goede werk- privébalans. Zo bouwen we aan een werkplek waar je gezond, veilig én met energie je werk kunt doen. En waar we met elkaar verzuim zoveel mogelijk voorkomen.’

Duurzame inzetbaarheid

Leefstijlprogramma’s

Sinds 2022 bieden we de leefstijlprogramma’s van Omnium aan. In 2023 kozen enkele tientallen collega’s voor deze interventie. Deelnemers krijgen begeleiding bij het vormgeven aan een gezondere en duurzamere leefstijl. De Omnium-programma’s hebben onder meer aandacht voor voeding, beweging en voldoende rust & balans.

GoodHabitz
Bij Cosis investeren wij in de persoonlijke ontwikkeling van mensen. GoodHabitz past daarbij. Dit online platform biedt meer dan 500 cursussen en trainingen: van een training Microsoft365, een e-learning over slaap tot een cursus over werkplezier. Via CosisNet kunnen medewerkers sinds 2023 eenvoudig gebruik maken van de trainingen. Op de momenten dat het hen past.

The Lab of Life
In 2023 gingen 35 collega’s aan de slag met The Lab of Life. Dit programma helpt mensen bij het bevorderen van hun vitaliteit, energiemanagement en (mentaal) welzijn. De deelnemers volgden dit programma onder leiding van Cosis-collega’s die zijn opgeleid tot Lab of Life trainers. Het programma bestaat uit workshops, (online) trainingen en individuele coaching.

In 2023 deden we voor- en nametingen bij Lab of Live. Deelnemers gaven aan dat hun energiepeil dankzij dit programma gemiddeld met 79% verbeterde. Ook ervaarden deelnemers een sterk verbeterde werk- privébalans (72%).

Cosis Loopbaancentrum
Het Cosis Loopbaancentrum is hét knooppunt voor mobiliteit, ontwikkeling en duurzame inzetbaarheid. Wij bieden korte loopbaan- en coachingstrajecten voor medewerkers die zelf willen veranderen of moéten veranderen. We ondersteunen collega’s - maar ook herintreders én zij-instromers - met beroepskeuzetesten, sollicitatietrainingen en coaching. Mede dankzij het Loopbaancentrum vonden 77 zij-instromers en herintreders een functie bij Cosis.

In 2023 zijn we gestart met de voorbereidingen voor een project om statushouders een werkervaringsplek te bieden. Zo willen we via een vereenvoudigde sollicitatieprocedure de drempel voor statushouders verkleinen.

De CosisAcademie

In 2021 zijn we gestart met de CosisAcademie. Deze leeromgeving biedt (online) trainingen voor medewerkers, cliënten én vrijwilligers. Hiermee willen wij de kennis en vaardigheden van alle doelgroepen vergroten. De opleidingen zijn meestal gekoppeld aan praktijk(situaties) - we weten inmiddels uit ervaring dat leren in de praktijk het beste beklijft. De CosisAcademie is hiermee hét startpunt voor professionele en persoonlijke ontwikkeling. In 2023 maakten veel medewerkers, cliënten en vrijwilligers gebruik van het aanbod van de CosisAcademie.

Visie op gezond, lekker en duurzaam eten en drinken

Gezond eten is de basis voor een gezond leven. Daarom kiest Cosis voor voeding van verantwoorde en duurzame afkomst. In 2023 hebben wij onze visie op gezond, lekker en duurzaam eten en drinken opgesteld.

Bijzonder is dat deze visie met cliënten en collega’s is opgesteld, vertelt projectleider Ria Duinker: “We hebben in 2023 ruim veertig locaties bezocht. We hebben geluisterd, gekeken en meegeholpen. Zodat we écht weten wat de ideeën van medewerkers en cliënten zijn en wat ze nodig hebben om duurzaam, lekker en gezond te eten. Deze ervaringen hebben we verwerkt in de visie.”

Een feestje voor iedereen
Ria: “Eten moet een feestje zijn voor iedereen. Met elkaar aan tafel, maar net zo goed voor cliënten die graag de rust opzoeken tijdens het eten. We bieden locaties, begeleiders en onze ambulante cliënten daarom handvatten die ze in hun situatie kunnen toepassen. Daarnaast willen we met workshops en e-learnings hun kennis rondom gezonde voeding vergroten.”

Nieuwe leverancier
De visie is ook de basis om terug te gaan in het aantal leveranciers. Ria: “Om kwaliteit en service te vergroten hebben we één leverancier gecontracteerd. Deze denkt en groeit met ons mee op het gebied van duurzaam en lekker eten. Wel krijgen locaties de ruimte om bepaalde producten plaatselijk te kopen.“

In 2024 gaan de eerste locaties aan de slag met de visie. Er hebben zich 28 locaties opgegeven.
De nieuwe leverancier gaat ons – medewerkers en cliënten – helpen met gezond en lekker eten, menu’s, minder weggooien en makkelijker inkopen.

Schoonmaakproject

Cosis gebruikt jaarlijks veel schoonmaakmiddelen en producten. Door een Cosis Hygiëne Standaard te ontwikkelen willen wij hierin verduurzamen. De nieuwe standaard helpt locaties om verantwoordere keuzes te maken met betrekking tot de inkoop van schoonmaakmiddelen. In 2023 hebben we enkele belangrijke stappen gezet om tot een nieuw Hygiëne Standaard te komen.

Nulmeting
In de periode juli-september deden wij een nulmeting om inzicht te krijgen in welke producten we gebruiken en hoe we hierin kunnen verduurzamen. Hieruit bleek dat er per locatie een grote diversiteit aan schoonmaakmiddelen wordt gebruikt. En dat locaties nauwelijks nog duurzame schoonmaakmiddelen gebruiken. Kortom, er valt nog veel te winnen.

Scholing
In 2023 kregen studenten van de brancheopleiding ‘assistent facilitair medewerker’ een verfrissende schoonmaakles. Schoonmaakbedrijf ARGO leerde hen over de kunst van het schoonmaken én over het gebruik van duurzame schoonmaakmiddelen en -materialen. Ook leden van het projectteam Cosis Hygiëne Standaard en onze facilitair consulenten volgden een workshop die in het teken stond van duurzame schoonmaak.

Cliënten aan de schoonmaak

Eén van onze ambities is dat cliënten gaan schoonmaken. Hierbij gaat het om persona ‘Koen’. Koen representeert de groep cliënten met een verstandelijke beperking die redelijk zelfstandig in één van onze woonvoorzieningen woont. Op locatie De Valkenhof maakt de eerste ‘Koen’-cliënt inmiddels schoon: tegen betaling én met duurzame middelen.

Inspirerend

De blenderbike – Een fiets-smoothie op Koningsdag

In 2022 schafte Cosis twee blenderfietsen aan. Dit zijn omgebouwde spinningfietsen met daarop een blender. Je fietst hiermee zelf je smoothie bij elkaar. Op Koningsdag 2023 mochten leerlingen van het Expertise Centrum Groningen en de W.A. van Lieflandschool de Blenderbikes voor het eerst gebruiken. Een prachtig voorbeeld van hoe gezonde voeding én beweging samengaan.

André Kuipers op de blenderbike tijdens het duurzaamheidsfesival in 2023

Visie Ondersteuning Gezonde Leefstijl

In 2022 stelde Cosis de visie op een Gezonde Leefstijl vast. Deze visie biedt ons handvatten om een gezonde leefstijl te bevorderen én te normaliseren.

In deze visie zijn alle bouwstenen benoemd die van belang zijn bij het maken van gezonde keuzes. Deze bouwstenen hebben wij nodig om een gezonde leefstijl – vanzelfsprekend, leuker en gemakkelijker te maken. De input voor de visie hebben we onder meer opgehaald uit eerder leefstijlonderzoek en de praktijk.

Vervolg 2023
Vanuit deze visie hebben we de eerste stappen gezet. Allereerst door aansluiting te vinden bij de projecten ‘Cosis Rookvrij’ en ‘Gezonde, duurzame en veilige voeding’. Verder zijn we op 5 locaties gestart met de Plan-fase van de Plan-Do-Check-Act cyclus die is opgesteld voor een gezondere leefstijl.

Voor twee woonlocaties ontwikkelden we voor de bewoners een gepersonaliseerde receptenmap. Hierin staan gezonde en duurzame keuzes.

Bekijk hier de receptenmap

Leev! Onderzoeksprogramma gezonde leefstijl

Via het landelijke onderzoeksprogramma LEEV! ontwikkelen wij, samen met kennis- en onderwijsinstellingen en andere zorgorganisaties, interventies om cliënten te ondersteunen bij een gezonde(re) leefstijl. Binnen Cosis zijn een LEEV!-projectteam en -onderzoeksteam actief.

Leefstijl is voor cliënten van groot belang om gezonder oud te worden. Zeker omdat er binnen deze doelgroep steeds meer sprake is van inactiviteit, ongezonde voedingsgewoonten en gezondheidsproblemen.
Deze groep loopt daarom een groter risico op leeftijd- en leefstijlgerelateerde aandoeningen.

Ondersteuning op maat
Vanwege verschillende beperkingen hebben cliënten ondersteuning op maat nodig bij het maken van gezonde keuzes. Daar komt steeds meer aandacht voor, maar tegelijkertijd is er nog weinig effectieve en structurele leefstijlondersteuning beschikbaar.

LEEV! wil dit veranderen. Zo wordt er binnen LEEV! gewerkt aan gecombineerde leefstijlondersteuning. Dan hebben we het over kennis en tools om cliënten en zorgprofessionals effectief te ondersteunen bij een gezondere leefstijl.

Cosis is één van de partners binnen LEEV! Binnen dit programma werken wij samen met de Hanzehogeschool, gemeentes, zorgkantoren en collega-organisaties. Ook hebben we vanuit Cosis een promovendus (onderzoeker) beschikbaar gesteld voor dit programma.

Eerste locaties gestart met voorwaardenonderzoek

Een belangrijke stap binnen LEEV! is om in kaart te brengen hoe de situatie nu is op locaties en waar behoeftes liggen. In 2023 deden vier Cosis-locaties daarom mee aan een voorwaardenonderzoek.

Rianne Steenbergen: “De omgevingsscan is een onderdeel in dit onderzoek. Hiermee brengen cliënten, zorgprofessionals en naasten in kaart waar zij behoefte aan hebben als het gaat om voeding en bewegen. Het is een van de eerste stappen om tot een maatwerkaanpak te komen. Tegelijkertijd dragen ze hiermee bij aan het landelijke onderzoek waarbinnen we de gecombineerde leefstijlondersteuning ontwikkelen. Het onderzoek leidden meteen al tot concrete acties op het gebied van gezonder eten en meer bewegen. Denk aan de receptenmap waar nu al veel vraag naar is!”

Rianne Steenbergen

Eén van de inzichten uit het voorwaardenonderzoek is dat de leidinggevenden, leefstijlambassadeurs en paramedici zoals diëtisten en fysiotherapeuten op locaties een belangrijke rol hebben in het stimuleren van een gezonde leefstijl. Bij het stimuleren van meer bewegen denken we vaak aan oplossingen in de vorm van sportmaterialen of een beweegtuin. Maar een duurzame basis begint juist bij kennis over een gezonde leefstijl en hoe je dit stimuleert. In 2024 gaan nog eens 14 Cosis-locaties meedoen aan het voorwaarden-onderzoek.

Onderzoek naar 17 kansrijke interventies

In 2023 deed LEEV! literatuuronderzoek naar leefstijlinterventies voor mensen met een beperking. Hiervoor zijn wetenschappelijke onderzoeken uit binnen- en buitenland bestudeerd. Dit leidde tot een selectie van 17 interventies die mogelijk ingezet kunnen worden bij leefstijlverbetering. Het komende jaar wordt – ook binnen Cosis – de haalbaarheid van deze interventies onderzocht.

Andere LEEV-resultaten

Tijdens de landelijke LEEV! Dag op 1 december 2023 deelde Cosis best practices, kennis en ervaringen in een druk bezochte workshop
Binnen LEEV! is een dashboard ontwikkeld waarmee zorgprofessionals de doelen en activiteiten op het gebied van gezonde leefstijl kunnen monitoren. Op drie locaties van Cosis wordt dit dashboard getest.
Op basis van het voorwaardenonderzoek zijn er receptenmappen ‘Gezonde Voeding’ ontwikkeld die al worden toegepast op twee locaties.

Ruim driehonderd cliënten deden in oktober mee aan de 4mijl4you. Dit is de traditionele opwarmer voor de 4Mijl van Groningen. Wandelend, rollend of fietsend: het leuke aan de 4mijl4You is dat iedereen op zijn manier kan meedoen. Dit jaar besteedden de lokale media volop aandacht aan onze deelname. Meerdere bewoners van locatie ‘De Deel’ schoven aan bij RTV Noord om te vertellen over hun deelname aan 4mijl4You.

Bekijk hier de uitzending

Cosis Rookvrij

Cosis is hard op weg om rookvrij te worden. Ons doel? Een gezonde woon-, werk- en leefomgeving waaraan iedereen kandeelnemen zonder in aanraking te komen met sigarettenrook.

In 2023 heeft de werkgroep Cosis Rookvrij een vervolg gekregen. Deze werkgroep bestaat uit cliënten en medewerkers. Daarnaast is de groep aangevuld met een gedragswetenschapper. De werkgroep heeft een visie opgesteld over wat Cosis verstaat onder rookvrije zorg. En wat wij nodig hebben om dit mogelijk te maken.

Nulmeting
Roken is een gevoelig onderwerp dat om zorgvuldigheid en tact vraagt. Toch hebben wij op veel plekken in onze organisatie mooie stappen gezet. Zo blijkt uit de nulmeting dat er bij Kind, Jeugd & Gezin en bij WDL al veel in gang is gezet. Zo zijn de meeste locaties bij KJG zijn al Rookvrij! Ook bij de clusters Wonen en Ambulant zijn acties gestart om rookvrij te worden.

Toolbox
Samen met studenten ontwikkelden we een toolbox boordevol tips en tools om invulling te geven aan Cosis Rookvrij. De box is bedoeld voor medewerkers en cliënten. Op drie locaties hebben wij een succesvolle pilot gehouden met de box. We vullen de box nog wel aan met een spel voor cliënten. Vanuit VGN is er een prijs gewonnen voor de toolbox.