2.1 Structuur, governance en integriteit
Structuur
Cosis is een zelfstandige stichting met een tweehoofdige Raad van Bestuur (RvB). De RvB is belast met het besturen van de organisatie: de algemene dagelijkse leiding van de organisatie. Statutair zijn de RvB taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden toegekend. Die verantwoordelijkheden zijn bewaken van de kwaliteit en veiligheid van de zorg- en dienstverlening en effectief realiseren van de maatschappelijke doelstelling en hiermee samenhangende bedrijfsresultaten van de organisatie.
Wij hebben onze organisatie ingericht rondom de cliënt en geclusterd rondom tien persona’s (zie bijlage 4).
Dit heeft ertoe geleid we sinds 1 januari 2020 werken vanuit vier clusters:
- Personacluster Wonen
- Personacluster Ambulant
- Personacluster Kind Jeugd en Gezin (KJG)
- Cosis Expertisecentrum (CEC).
Enerzijds kunnen we door te werken in personaclusters tot standaard werkwijzen komen, die goed aansluiten bij de behoefte van een specifieke groep cliënten. Anderzijds kunnen we daardoor binnen die algemene standaarden komen tot maatwerk en gepersonaliseerde zorg. Elke cliënt is toebedeeld aan een team in het cluster waar hij of zij op basis van de zorgbehoefte het beste past.
Het CEC ondersteunt, faciliteert en adviseert medewerkers in de personaclusters. Binnen het CEC zijn de afdeling Kwaliteit, Kennis en Onderzoek (KKO) en diverse vakgroepen ondergebracht, van waaruit medisch en gedragskundig specialisten multidisciplinair samenwerken.
Elk cluster wordt aangestuurd door een clusterdirecteur. Die is integraal verantwoordelijk voor de kwaliteit en veiligheid van de zorg voor cliënten binnen het cluster en voor het effectief realiseren van de doelstelling/bedrijfsresultaten van het cluster.
Het Cosis Servicecentrum (CSC) bestaat uit de afdelingen Markt & Communicatie, HR, Facilitair & Inkoop, Financiën en Control, Support en ICT en Vastgoed. In essentie is het een serviceorganisatie ter ondersteuning van de clusters. Daarnaast heeft het CSC een adviserende taak, op basis van professionele expertise op de verschillende vakgebieden. De managers van het CSC worden direct aangestuurd door de RvB.
De afdelingen Concern Control, Bestuursondersteuning & Juridische Zaken en Continu Verbeteren vallen ook rechtstreeks onder de RvB. In 2023 zijn de activiteiten binnen de afdeling Concern Control herverdeeld binnen de organisatie. De functie van Concern Controller is vanaf dat moment belegd bij de manager Financiën en Control.
De RvB vormt de directieraad van Cosis samen met de clusterdirecteuren, de bestuurssecretaris, de manager Continu Verbeteren en de manager Vastgoed (afgevaardigd namens het CSC). Het organogram ziet er ultimo 2024 als volgt uit:
Governance en integriteit
Goed bestuur én goed toezicht in een open en transparante cultuur, met een duidelijke verdeling van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden vinden wij belangrijk. Onze grondhouding is dat we werken op basis van de zeven principes van de Governancecode Zorg 2022. Dit is een richtinggevend en levend document van en voor de zorgsector zelf. De principes van de codes zijn:
- De maatschappelijke doelstelling en legitimatie van de zorgorganisatie is het bieden van goede zorg aan cliënten.
- De raad van bestuur en de raad van toezicht hanteren waarden en normen die passen bij de maatschappelijke positie van de zorgorganisatie.
- De zorgorganisatie schept randvoorwaarden en waarborgen voor een adequate invloed van belanghebbenden.
- De raad van bestuur en de raad van toezicht zijn ieder vanuit hun eigen rol verantwoordelijk voor de governance van de zorgorganisatie.
- De raad van bestuur bestuurt de zorgorganisatie gericht op haar maatschappelijke doelstelling.
- De raad van toezicht houdt toezicht vanuit de maatschappelijke doelstelling van de zorgorganisatie.
- De raad van bestuur en de raad van toezicht ontwikkelen permanent hun professionaliteit en deskundigheid
De naleving van de principes en een goede governance is onder andere geborgd in de statuten en reglementen van Cosis.
Daarnaast houdt de RvB zich aan de Gedragscode voor de goede bestuurder van de NVZD, Vereniging van bestuurders in de gezondheidszorg.
Wij vinden het belangrijk dat cliënten met een beperking zich maximaal kunnen ontplooien en naar vermogen kunnen deelnemen aan de maatschappij. Dit is een continu en dynamisch samenspel tussen individualiteit, eigenheid, persoonlijke waarden, opvattingen en normen van cliënten én medewerkers enerzijds en de heersende maatschappelijke moraal en wettelijke kaders anderzijds.
2.2 Raad van Bestuur
De Raad van Bestuur (RvB) bestaat uit Bert Hogeboom (voorzitter) en Margreet de Graaf (bestuurslid).
De RvB legt verantwoording af aan de Raad van Toezicht (RvT). De RvT houdt toezicht op Cosis. De werkwijze van de RvB en de RvT is vastgelegd in de statuten en reglementen van de stichting. Uitgangspunt is dat de RvT besluiten van de RvB achteraf toetst.
Nevenfuncties
| Bestuursfunctie | Nevenfuncties | |
|---|---|---|
| Dhr. B.J. Hogeboom | Voorzitter | * lid Raad van Toezicht ZorgpleinNoord |
| Mevr. M. de Graaf - Siegers | Bestuurder | * Vicevoorzitter Raad van Commissarissen RvC commissie Kwaliteit en Veiligheid Dokter Drenthe * Bestuursvoorzitter Technologie en Zorgacademie Groningen * lid Advisory board Hanze Hogeschool Groningen * lid ZonMW commissie versterking eerstelijnszorg |
De nevenfuncties van de RvB hebben de goedkeuring van de RvT. Elke vorm en schijn van persoonlijke bevoordeling of belangenverstrengeling tussen bestuurders en organisatie wordt vermeden.
De RvT is als werkgever van de RvB verantwoordelijk voor het vaststellen van de bezoldiging van de bestuurder. Inclusief alle WNT-componenten is deze in lijn met de Wet Normering Topinkomens en de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector. De bezoldiging is gebaseerd op de klasse-indeling (klasse V) die voor Cosis geldt en als zodanig is vastgesteld.
Leden van de RvB en de RvT hebben geen vaste onkostenvergoeding. Gemaakte onkosten kunnen worden gedeclareerd in lijn met de regelingen van de medewerkers. De declaraties van de bestuurders worden jaarlijks, als onderdeel van de jaarrekening, door de voorzitter van de Remuneratiecommissie gecontroleerd. De bestuurders hebben jaargesprekken met de Remuneratiecommissie van de RvT. Input voor dit gesprek wordt door de commissie van tevoren opgehaald bij de interne stakeholders.
De RvB heeft een werkverdeling op basis van aandachtsgebieden. Deze kunnen wel onderscheiden worden, maar vanwege integraal beleid scheiden we ze niet. De RvB werkt met een evenwichtige portefeuille- en lijnverdeling (zie bijlage 2). Er is sprake van een collegiaal bestuur met een integrale verantwoordelijkheid voor de aansturing van Cosis.
De RvB is naar buiten toe gezamenlijk en inwisselbaar vertegenwoordiger van Cosis. De RvB geeft gezamenlijk leiding aan de organisatie en is gezamenlijk verantwoordelijk voor het portfoliomanagement en bijbehorende organisatieveranderingen. De besluitvorming in de RvB vindt plaats op basis van consensus.
2.3 Centrale Medezeggenschap
Cosis vindt het belangrijk om de mening van cliënten en verwanten te horen en ook daadwerkelijk iets met die mening te doen. Medezeggenschap van cliënten en verwanten is bij Cosis zowel op lokaal als op centraal niveau georganiseerd. Lokaal door middel van ongeveer 150 lokale raden en centraal door middel van een centrale cliëntenraad (CCR).
Medezeggenschap van medewerkers heeft een centrale positie binnen onze organisatie. Naast de Ondernemingsraad (als gesprekspartner van de RvB) en onderdeelcommissies van de OR (als gesprekspartner van de clusters) is de grondgedachte van Cosis om medewerkers zo vroeg mogelijk een stem in de besluitvorming te geven.
Cliënten en familie
De Centrale Cliëntenraad van Cosis bestaat uit 3 deelraden: Deelraad VB-cliënten, Deelraad GGZ-cliënten en Deelraad Cliëntvertegenwoordigers (CVT).Onderwerpen, die de hele organisatie aangaan, zoals de begroting, de jaarrekening en het geharmoniseerd beleid hebben we ter advisering of instemming bij de CCR voorgelegd.
In 2024 is de RvB over steeds meer onderwerpen met de CCR in gesprek gegaan. De RvB wil graag voorafgaand aan het vaststellen van beleid horen wat de cliënten of vertegenwoordigers hiervan vinden. Veelal ging het dan om onderwerpen waar ze volgens de Wet Medezeggenschap Cliënten Zorginstellingen (hierna: WMCZ) geen advies- of instemmingsrecht hadden. We zijn altijd heel benieuwd wat onze cliënten ervan vinden.
We vragen de raden ook adviesgesprekken te voeren met kandidaten voor de RvT en RvB, als dat van toepassing is. In 2024 heeft de CCR deelgenomen in de sollicitatiecommissie voor de voorzitter en vice-voorzitter van RvT.
Op lokaal niveau is de medezeggenschap georganiseerd in lokale cliënten- en familieraden. We zijn gestart met de implementatie van de nieuwe WMCZ. In 2024 zijn bij steeds meer locaties gesprekken gevoerd met cliënten- en familieraden. Er zijn stappen gezet richting een bij de locatie passende vorm van medezeggenschap.
Cliënten die onder de jeugdwet vallen, worden voornamelijk vertegenwoordigd door hun ouders of verwanten in de lokale raden.
Medewerkers
De medezeggenschap voor medewerkers is georganiseerd in de Ondernemingsraad (OR). Die bestaat uit medewerkers van Cosis. De nadere medezeggenschap in de organisatie is verder uitgewerkt door per cluster en voor het CSC een Onderdeelscommissie (OC) in te stellen.
De OR behandelt advies- en instemmingsverzoeken. Daarbij gaat het om onderwerpen die de hele organisatie betreffen, zoals nieuw of geharmoniseerd (personeels) beleid en het instellen van de OC's. Ook hiervoor geldt dat de RvB graag zo vroeg mogelijk met de medezeggenschap over nieuw beleid in gesprek gaat. We vragen de raden, als dat van toepassing is, ook adviesgesprekken te voeren met kandidaten voor de RvT en RvB.
2.4 Strategie en beleid Cosis
De beweging ‘naar buiten mét buiten’: onze richting naar 2025
Met als vertrekpunt onze bedoeling (1.1) zorgt Cosis ervoor dat mensen met een hulpvraag datgene krijgen dat het beste past bij hun vraag. We doen dit in beweging, náár buiten en mét buiten.
Daarin is gepersonaliseerde dienstverlening belangrijk. Bij Cosis worden cliënten welkom geheten en voelen ze zich welkom. Dit doen ze door ervoor te zorgen dat:
• de cliënt en de vraag van de cliënt altijd centraal staan;
• de dienstverlening zo dicht mogelijk bij de burger wordt gebracht;
• uitkomsten worden gemeten en beloond;
• zorg wordt gezien als een maatschappelijk streven;
• er wordt gefocust op welzijn en preventie, naast care en cure.
Cosis gaat voor een inclusieve samenleving, waarin iedereen telt en iedereen meedoet. De mens met een hulpvraag krijgt datgene dat het beste past bij zijn vraag, van diegene die dat het beste kan bieden. Vroeg, snel en dichtbij. Zodat hij/zij met een hulpvraag zoveel mogelijk zijn/haar eigen leven kan leiden en daar grip op heeft. We doen dit samen met anderen. Samen met het netwerk van de cliënt en samen met het professionele netwerk (zie bijlage 1) binnen en buiten Cosis.
Om onze bedoeling waar te kunnen maken en hierop voort te bouwen, heeft Cosis haar strategische visie beschreven in ‘De beweging’ náár buiten en mét buiten.
‘De Beweging’ raakt iedereen bij Cosis. Samen maken wij kleine stappen; lokaal en dichtbij. Door te leren en te experimenteren maken zij ‘De Beweging’ steeds sterker. Zo gaat Cosis voor een samenleving waarin iedereen telt en meedoet!
In 2024 startten we met het ontwikkelen van een herijkte en geactualiseerde strategie. Een enthousiasmerend koersdocument, waarbij we slim doorbouwen op ‘De Beweging”. Een verhaal dat leeft en richting geeft aan de professionals zowel inhoudelijk als op gedrag en leiderschap. Om dit vervolgens te integreren in ons gedrag in de dagelijkse praktijk.
Toekomstbestendige zorg
Een inclusieve maatschappij waar iedereen zichzelf kan zijn en zijn waarde kan inzetten . Dat is waar Cosis voor gaat. Maar daarmee ook te maken krijgt met de grote uitdagingen waar de sector voor staat. Uitdagingen op het gebied van personeel en organisatie, de snelheid van veranderingen, de inzet van technologie, het betrekken van de samenleving en de tekorten in zorg en financiering.
Om in te kunnen spelen op de toename van de zorgvraag, gecombineerd met de krapte op de arbeidsmarkt gaat er door ons op een andere manier samengewerkt worden. Landelijk beleid, het Integraal Zorg Akkoord en de hieruit voortvloeiende regionale plannen, hebben daar een belangrijke bijdrage in. Cosis is in tal van overleggen aanwezig om hier een (maatschappelijke) bijdrage aan te leveren.
Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN) sloten begin 2022 een akkoord over toekomstbestendige gehandicaptenzorg. Het doel van dit akkoord is om samen een transitie te maken naar een duurzame, toekomstbestendige en betaalbare gehandicaptenzorg. Geïnspireerd op het VN-verdrag en in de lijn met de visies van VGN en zorgkantoren, zijn in het akkoord vijf inhoudelijke ontwikkelthema's opgenomen. Dit akkoord is afgesloten voor vijf jaar en loopt tot en met 2026.