3 Ontwikkelingen

Kinderen moeten mee kunnen doen in hun eigen omgeving, zo thuis en gewoon mogelijk. Ook in 2024 hebben we ingezet op deze beweging en daarmee op zorg in onderwijs en kinderopvang. Door samenwerking te zoeken met gemeenten, scholen en kinderopvang. In de gemeente Groningen is het gelukt de naschoolse opvang in het speciaal onderwijs en een jonge kind groep over te dragen aan de reguliere kinderopvang.

Met Stichting Gedragswerk hebben we een werkatelier 'Met Andere Ogen' georganiseerd voor jeugdhulp, onderwijs en gemeenten. Dit deden we om kinderen met complexe ondersteuningsvragen meer onderwijsperspectief te kunnen geven. De Hanzehogeschool en Cosis hebben een driejarig onderzoek naar Interprofessioneel samenwerken, onderwijs en jeugdhulp voorbereid. Dit start in 2025 op vijf speciaal onderwijsscholen waar wij jeugdhulp inzetten. Met de Hanzehogeschool is ook een leertraject ontwikkeld voor medewerkers die in het onderwijs actief zijn.

Door intensief overleg binnen het noordelijk overleg over het realiseren van een dekkend jeugdhulplandschap en de afbouw van jeugdzorg+, is het in 2023 en 2024 gelukt om kleinschalig verblijf te starten voor jongeren met een intensieve begeleidingsvraag in Assen en Schoonebeek. Dit gebeurt volgens de Triple-C-methodiek, waarbij de menselijke behoefte centraal staat. De focus ligt op het ondersteunen van jongeren met moeilijk verstaanbaar gedrag, zodat zij hun gewone leven zo goed mogelijk kunnen oppakken. Medewerkers zijn geschoold in deze methodiek.

Daarnaast onderzoeken we, samen met cliënten, medewerkers en collega-organisaties, hoe een duurzaam zorgconcept voor de toekomst eruit kan zien. Dit doen we met de hulp van Redesigning Psychiatry, een netwerk van ontwerpers, filosofen, onderzoekers en zorgprofessionals. De resultaten hiervan worden in 2025 verwacht.

Op andere plekken wordt ook gewerkt aan het versterken van het ‘gewone leven’. Dit gebeurt bijvoorbeeld door het gesprek met ouders nadrukkelijker aan te gaan over wat zij zelf kunnen doen en hoe we hen daarbij kunnen ondersteunen.

In onze expertisecentra experimenteerden we met de methode en digitaal platform Piramide. Dit had als doel een rijker en passend leer- en ontwikkelaanbod voor kinderen met een verstandelijke beperking in huis te hebben. We onderzoeken op dit moment de effecten en besluitend daarna over voortzetting. De pilot met het robotmaatje in een zorgonderwijs groep eindigde in 2024.  Inmiddels kregen we een beter beeld van de omgevingsfactoren die nodig waren om deze technologie effectief in te zetten voor kinderen en medewerkers. Deze blijken in de context van deze groep onvoldoende aanwezig. Op een expertisecentrum worden wel kansen gezien en is een verlengde pilot gestart. Daarnaast experimenteren we met wearables zowel voor jeugdigen als medewerkers. Van een hemd tot een sok met sensoren wordt het stressniveau van kinderen gemeten, ook in relatie tot hun interactie met medewerkers. Dit uiteraard met instemming van betrokkenen.  De complexiteit hiervan vraagt om verdere stappen in 2025. 

Extern en intern zetten we stappen om onze organisatie beter te laten aansluiten bij onze doelen. In de regio Drenthe is een reizend expertteam bestaande uit verschillende aanbieders tot stand gekomen, waardoor specialistische expertise beter ontsloten wordt. In samenwerking met het I-Ketenburo Sociaal domein, is gewerkt aan het vereenvoudigen van het afgeven van ‘verlengde beschikkingen’. Hierdoor zijn er zowel bij de toegang als bij de aanbieder minder administratieve lasten. Met vallen en opstaan gebruiken we steeds meer data om stil te staan bij wat er is en werkt, daarvan te leren en op basis daarvan (bij) te sturen. Een werkgroep zocht naar verspillingen en heeft processen opnieuw ontworpen, zoals optimalisatie van het proces beschikkingen. Er is gestart met capaciteitsmanagement. Doel hiervan is om meer grip te krijgen op de inzet van personeel versus de bezetting van en vergoeding voor cliënten. De eerste ervaringen zijn positief. In 2025 breiden we uit naar andere locaties en producten. 

Een van de speerpunten uit het jaarplan van 2024 is het thema ‘Eenvoud’. We willen het werk voor medewerkers slimmer, leuker en makkelijker maken, bijvoorbeeld door administratieve lasten te verlagen of ingewikkelde processen te versimpelen. Hiervoor is een werkgroep geformeerd van teamcoördinatoren, leidinggevenden en ondersteunende diensten die vraagstukken uit het primair proces ophalen. We pellen de vraagstukken af; kan het eenvoudiger? Is het een herkenbaar vraagstuk? Wat zijn de feiten? Maar ook; hoe kunnen medewerkers zelf leren vraagstukken op te lossen? Daarmee vergroten we de Continu Verbeteren cultuur binnen het cluster. 

In 2024 hebben ruim 40 woonlocaties het traject rondom capaciteitsmanagement doorlopen om de ondersteuningsvraag van cliënten, de beschikbaarheid van medewerkers en de middelen die we krijgen met elkaar in balans te brengen. We kijken goed naar wat nodig is en zijn flexibeler in het op- en afschalen van personele inzet. Hiermee borgen we de continuïteit van zorg en houden we grip op onze bedrijfsvoering. Dit heeft er onder andere toe geleid dat cluster Wonen ten opzichte van voorgaande jaren financieel gezond is en er een stevige basis begint te ontstaan. Wel ligt er nog een uitdaging in het terugdringen van het hoge verzuim. 

Drie woonlocaties probeerden het afgelopen jaar zorgtechnologie uit met als doel cliënten meer grip te geven op hun eigen leven en medewerkers te ondersteunen in hun werk. De hulpvraag van de cliënt of ondersteuningsvraag van de medewerker is daarbij leidend voor de technologie die getest werd. We combineren ons eigen onderzoek met kennis die er al is om inzicht te krijgen in wat voor onze doelgroep werkt. Zo kunnen we bewezen technologieën in de komende jaren breder inzetten binnen het cluster.

Daarnaast hebben cliënten, medewerkers en verwanten van één van onze woonlocaties samen nagedacht over een toekomstbestendige woonlocatie. Als we weten dat er in de toekomst minder mensen zijn om zorg te verlenen, hoe kunnen we de zorg op deze locatie dan echt anders gaan organiseren? Een complexe vraag waar niet direct een antwoord op is, maar wel een aantal concrete stappen opleverde om mee aan de slag te gaan.

Het uitgangspunt van cluster Wonen is dat we zorg bieden op de best passende plek, waarbij de ondersteuningsvraag van de cliënt leidend is. Daarvoor is het belangrijk om goed te weten wat een locatie te bieden heeft. Het afgelopen jaar hebben we dit nog scherper in beeld gebracht door van elke locatie een locatieprofiel op te stellen. Hierin staat onder meer informatie over de beoogde doelgroep, eigenschappen van de locatie en methodiek. Het locatieprofiel biedt daarmee niet alleen informatie aan (potentiële) cliënten, maar bijvoorbeeld ook (toekomstige) medewerkers en ondersteunende diensten. De volgende stap is om te kijken of ons aanbod goed aansluit bij de vraag, nu en in de toekomst.

Woonlocaties binnen het cluster zijn op verschillende manieren bezig met duurzaamheid. Een aantal woonlocaties is gestart met het project ‘Voeding’ waarin lekker, gezond en duurzaam eten centraal staat. De locaties ervaren dit als positief. Cliënten worden actief betrokken bij het samenstellen van de menu's, locaties kunnen eenvoudiger kiezen uit verse producten en de verspilling van eten wordt fors teruggebracht. Daarnaast doet een aantal locaties mee aan project ‘Leev!’ waarin wordt gewerkt aan het verbeteren van een gezonde leefstijl en leefomgeving. Tot slot zetten we in het project ‘Rookvrij’ stappen om alle woonlocaties rookvrij te maken. Eind 2024 waren ongeveer 35 locaties volledig rookvrij, deze lijn zetten we door in 2025.

Een van de speerpunten van het jaarplan Cluster Ambulant is het thema toekomstbestendige en waardengedreven zorg. Binnen het cluster is hier op verschillende manieren aan gewerkt.

Programma Werken, Dagbesteding en Leren (WDL)

Het programma WDL is gericht op een betekenisvolle daginvulling. Strategie en werkwijze zijn uitgewerkt om te komen tot een eenduidige manier van werken en cliënten binnen WDL een omgeving te bieden waarin ze zich kunnen ontwikkelen en vaardigheden kunnen aanleren. Het vormgeven van de brancheopleiding voor groen en horeca maakt hier onderdeel vanuit.

Programma GGZ

Het programma GGZ is in 2024 verder vormgegeven en afgerond. Dit programma is gericht op doorontwikkeling strategische rol en positionering van aanbod voor mensen met een psychische beperking. De strategie is vastgesteld en uitgewerkt in praatplaten over drie thema's: community georganiseerde zorg, verandering in ondersteuningsvraag en inzet op innovatie en e-health. De Woonstartmethodiek is doorontwikkeld en in een pilot digitaal aangeboden aan cliënten. Hierdoor ervaren cliënten meer regie op hun leerproces. Er zijn 2 herstelacademies gestart.

De pilot Digitaal Dichtbij in samenwerking met Digicontact is afgerond. De uitkomsten hiervan zijn verwerkt in een projectplan om Digitaal Dichtbij “uit te rollen” in alle gemeenten in Drenthe en Groningen. Daarnaast zetten we Digicontact in voor de nacht- en weekendbereikbaarheid voor intensief ambulant in Groningen.

In het kader van 'Leiders in de Zorg' volgden de leidinggevenden een leiderschapsprogramma onder begeleiding van Lunar. Daarnaast werd in 2024 het capaciteitsmanagement voor WDL en BW opgestart, waarbij de normenkaders werden uitgewerkt en vastgesteld.

In het verlengde van menswaardige zorg, zijn we intern ook het gesprek gestart over het sturen op kwaliteit in plaats van veiligheid. Als menswaardige zorg onze ambitie is, wat kenmerkt dan onze kwaliteit van zorg, wat zijn hierin onze pijlers en welke randvoorwaarden en kaders zijn hierin cruciaal? En verhoudt dit zich tot al onze cliënten, hun behoeften en onze differentiatie in dienstverlening binnen de WLZ, WMO, Jeugdwet en maatschappelijke GGZ. Vragen waar we ook in 2025 het antwoord op willen ontdekken. 

Kwaliteit en veiligheid zijn binnen teams onderwerp van gesprek. Als die onder druk staan, maak je een melding. Dit onderzoeken we, we leren ervan en het geeft ons de kans om ze te verbeteren.

Naast de zorgteams, wordt ook cluster- en Cosisbreed de kwaliteit en de veiligheid gemonitord. Dit gebeurt via een netwerk van professionals op expertise, thema’s (bijvoorbeeld agressie en sociale veiligheid, suïcide, seksualiteit) en kennis van de verschillende zorgcontexten die wij kennen. Zij brengen risico’s voor cliënten en medewerkers in kaart en vertalen externe ontwikkelingen door naar wat cruciaal is voor onze kwaliteit van zorg en ondernemen acties daar waar nodig. 

Ook in 2024 zijn meldingen gedaan. De meeste gaan, net als in voorgaande jaren, over incidenten rondom agressie en medicatie. Mede daarom is  In 2024 extra ingezet op trainingen (agressie-preventiehantering en weerbaarheidstrainingen). Opvallend is dat social media steeds meer een rol gaat spelen binnen thema’s als seksualiteit, suïcide en agressie. Dit is een belangrijk aandachtspunt voor 2025.

Daarnaast werken we met een intern Crisis Interventie Team (CIT). In 2024 behandelde het CIT binnen de clusters totaal 42 casussen en hielp het teams verder in de zorg rondom een cliënt. Daarnaast geeft het team adviezen en biedt ondersteuning in het verbeteren van de kwaliteit van zorg.  De focus verschuift steeds meer van reactief naar preventief handelen, waarbij de ontwikkeling van begeleidingsteams steeds meer centraal staat in plaats van de cliënt.

We zetten innovaties in om de zelfredzaamheid van cliënten te vergroten, meer tijd voor het contact met cliënten te realiseren en werkprocessen efficiënter te maken. We adapteren externe innovaties, maar met zoveel expertise, ervaring en talent onder een dak innoveren we ook zelf. Dit doen we al jaren, maar we merken dat effectief innoveren iets anders vraagt. Vanuit onze lessen uit het heden en verleden, hebben we in 2024 de innovatieketen uitgewerkt om het hele proces van het identificeren van innovaties, de ontwikkel- en testfase, en de implementatie- en disseminatiefase optimaal te faciliteren.

De Innovatie-etalage van Cosis toont projecten en initiatieven die bijdragen aan de leefstijl, leefomgeving en zorgtechnologie. Voorbeelden hiervan zijn:

• LEEV!: Onderzoek naar leefstijlverbetering.
• Zorgtechlab: Dit lab is geopend om kennis te delen en te oefenen met verschillende vormen van zorgtechnologie, wat bijdraagt aan de verdere professionalisering van onze zorgteams.
• ABC Date: Een ontmoetingsplatform voor cliënten.
• Digitaal Dichtbij: Zorg op afstand via digitale middelen.
• GRoVR: Baas over je Boosheid.

In 2024 startten we met de verkenning op het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) in ons werk. Dit krijgt een vervolg in 2025. In deze pioniersfase trekken we op met andere zorgaanbieders en werken we samen daar waar het kan.

Naast wetenschappelijke en praktijkkennis zien we ervaringsdeskundigheid als een belangrijke derde en onmisbare bron van kennis. Deze willen we voor zowel de GGZ als de LVB structureel toevoegen aan de ondersteuning van onze cliënten. Bij Cosis werken ervaringsdeskundigen GGZ en ervaringsdeskundigen met een licht verstandelijke beperking (LVB).    Ervaringsdeskundigen GGZ zijn in dienst van Cosis en als reisgenoten betrokken bij het herstelproces van de cliënt. Dit doen zij in samenwerking met alle betrokken partijen rondom de cliënt, veelal op locaties. De ervaringsdeskundigen LVB zijn cliënten van Cosis. Zij werken op vrijwillige basis en doen samen met hun coaches allerlei opdrachten zowel binnen als buiten Cosis.  

Locaties en ondersteunende diensten van Cosis en ook onze samenwerkingspartners weten de ervaringsdeskundigen GGZ en LVB goed te vinden. Een aantal voorbeelden van hun werkzaamheden naast het werken op locatie: trainingen geven aan begeleiders en cliënten, meedraaien op banenbeurzen, gastlessen geven op scholen.

Afgelopen jaar hebben we in zowel Groningen als Drenthe de samenwerking met collega-instellingen, huisartsen, GGZ, thuiszorg en ouderenzorg intensiever gemaakt, zodat we de eerstelijnszorg en onze eigen zorg toegankelijk kunnen houden voor iedereen die dit nodig heeft. In de regio Drenthe lopen we hierin voorop. Samen met Dokter Drenthe, Vanboeijen en De Trans hebben we een gezamenlijke aanpak rondom medisch generalistische zorg afgesproken. Deze aanpak vraagt om een andere inzet van financiële middelen en een nauwere samenwerking tussen zorgaanbieders, zorgprofessionals, patiëntenorganisaties, zorgverzekeraars en gemeenten. Cosis heeft besloten deel te nemen aan het IZA-transformatieplan voor regionale samenwerking, ook wel de Regiohub genoemd. Dit plan omvat onder andere 24/7 verpleegkundige triage, aanrijteams, stepped care en een gezondheidscentrum.

In 2024 kreeg de doorstart van onze Cosis Poli vorm. We bieden behandeling aan mensen met een verstandelijke beperking en psychische problematiek. Onze cliënten gaan ‘met grip weer op weg’.

De poli is in 2024 gegroeid, zowel in het aantal behandelaren als ook in ons werkgebied. Naast onze poli in Groningen, zijn we ook in Assen werkzaam. Naast de behandeling van volwassenen ondersteunen we nu ook jeugd. De poli is daarnaast een plek waar ideeën of innovaties een plek krijgen en worden uitgeprobeerd. We bieden ruimte voor ontwikkeling en verbetering. Dat maakt de poli een proeftuin voor innovatieve poliklinische zorg.

Het bestaansrecht van onze poli is gebaseerd op de vraag naar behandelingen van cliënten en de capaciteit van onze behandelaren om deze te geven. Om hieraan te voldoen, hebben we geïnvesteerd in de versterking van de regionale samenwerking met ketenpartners en collega-instellingen. We hebben hierin de eerste stappen gezet en werken verder aan het uitbreiden en versterken van deze samenwerking.

Accountmanagement 

WLZ: Naast reguliere zorg richt de Wlz zich op de toekomstbestendigheid van de zorg. Cosis heeft hier actief aan deelgenomen via verschillende regio-overleggen en interne besprekingen. Daarnaast vond periodieke afstemming plaats over de voortgang van innovatieprojecten, zowel intern als met de zorgkantoren. 

Sociaal domein: Er zijn drie Wmo-aanbestedingen succesvol doorlopen, te weten Wmo Emmen (opnieuw gunning perceel Emmen Zuid), Beschermd Wonen Centrumgemeente Emmen en Begeleid Kamerwonen in Noord- en Midden Drenthe. Daarnaast is input geleverd voor een aantal marktconsultaties van gemeenten Noord- en Midden Drenthe, ter voorbereiding op toekomstige aanbestedingen Wmo en Jeugdwet. Ook is actief deelgenomen aan regionale overleggen over woonzorgvisies en het Integraal Zorgakkoord (IZA).  

Voor de jeugdzorg heeft Cosis bijgedragen aan de uitwerking van de Hervormingsagenda Jeugd. Dit gebeurde onder andere door testen en adviseren in samenwerking met jeugdhulpregio Drenthe. Dit droeg bij aan de ontwikkeling van het landelijke beleid voor de “Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg”. De hervormingsagenda vereist aanpassingen in het lokale en regionale zorglandschap. Cosis blijft hierover in gesprek met samenwerkingspartners.  

Marketing als discipline is in september 2024 begonnen. Hierin werken de senior marketeer, merkspecialist en marketinganalist samen en vullen ze elkaar aan.  

Het marketingteam richtte zich onder andere op: 

• Verder professionaliseren van recruitmentmarketing.  

• Adviseren over positionering en profilering.  

• Ondersteunen en adviseren bij perswoordvoering, ondersteuning crisiswoordvoering, het afhandelen en coördineren van persvragen en interne communicatie. 

• Activiteiten op de website beter meetbaar maken.  

• De communicatie binnen Cosis verbeteren met datagedreven werken.  

• Eerste stappen gezet voor een nieuwe markt- en trendanalyse.  

Het verslagjaar 2024 stond voor het communicatieteam in het teken van vernieuwing en samenwerking. Nieuwe functies en rollen zijn ingevoerd, deze zorgen ervoor dat medewerkers het komend jaar doelgerichter kunnen werken. Daarnaast versterkten ze de communicatiekracht van collega’s via middelen en materialen waar collega's direct zelf mee aan de slag konden. 

Natuurlijk bleven ze actief in hun adviserende en uitvoerende rol, waarbij ze als verbindende schakel en creatieve partner aan de slag gingen. Ze droegen bij aan mooie projecten, zoals de communicatie rondom het eerste GZA-project, capaciteitsmanagement en de ontwikkeling van de digitale leeromgeving van Woonstart.  

De afdeling Facilitair & Inkoop (F&I) ondersteunt binnen Cosis bij facilitaire- en inkoopvraagstukken. Wat F&I doet draagt bij aan de strategie van Cosis en een gezonde en toekomstbestendige organisatie. Een doorlopend veranderende maatschappij vraagt daarnaast om een wendbare en vernieuwende facilitaire- en inkooporganisatie. In 2024 heeft F&I buiten de alledaagse verantwoordelijkheden een mooie bijdrage mogen leveren aan verschillende projecten. Denk hierbij aan thema's als huisvesting, voeding, vervoer, CosisSupport (doorontwikkelen dienstverlening ondersteunende diensten), vereenvoudigen van processen, duurzaamheid, etc. Ook is F&I onderdeel van een nieuw opgezet facilitair zorgnetwerk. Een netwerk dat mooie kansen biedt om met andere zorginstellingen samen te werken. In 2025 wordt dit verder vormgegeven. 

Cosis Hygiënestandaard 

We lichten er één project uit, de Cosis Hygiënestandaard. Cosis heeft een Hygiënestandaard ontwikkeld voor de gehele organisatie. Ons leidend principe hierbij is: 

“Bij alles wat we doen, hanteren we schoon, heel en veilig als minimale hygiënestandaard voor de leef-, werk- en leeromgeving van Cosis.” De Hygiënestandaard vormt de basis, maar het blijft belangrijk om dit samen met onze collega’s, cliënten en verwanten in te vullen. 

In 2024 is onder de paraplu van de ‘Veiligheidscommissie Hygiëne & Infectiepreventie’ een visie op hygiëne en infectiepreventie ontwikkeld. Het ontwikkelen van een schoonmaakbeleid dat passend is bij Cosis en onze doelgroep was een intensief traject waarbij we zoveel mogelijk stakeholders hebben betrokken. We staan nu aan de vooravond van het daadwerkelijk testen en evalueren op de pilotlocaties. 

Inkoop 

Dankzij de doorontwikkeling van de afdeling Inkoop en het nieuwe inkoopbeleid (vastgesteld in 2023), is in 2024 flinke vooruitgang geboekt. De afdeling Inkoop is nu beter zichtbaar en vindbaar.  

In 2024 is bij contractbeheer de focus gelegd op het ophalen van contracten die nog niet in beheer waren genomen en het optimaliseren van de module contractbeheer in SpendCloud. Gedurende 2024 waren er circaa 500 inkoopcontracten in beheer en zijn er 40 nieuwe inkooptrajecten gestart, zowel groot als klein. Meerdere inkooptrajecten voor nieuw- en verbouw vastgoedplannen, software-applicaties, contracteren van uitzendbureaus, huisadvocaat, bouwkundig onderhoud, slim incontinentiemateriaal, digitaal ondertekenen, enzovoorts. Waarbij het mooi is om te vermelden dat het uitgangspunt bij de meeste inkooptrajecten gericht is op het toevoegen van waarde aan de zorg; verhogen van kwaliteit, efficiënter organiseren, beheersen van risico’s en duurzaamheid. Ook cliëntparticipatie wordt steeds beter gepositioneerd in het inkoopproces. 

Ten slotte zijn er plannen ontwikkeld om inkoop en contractmanagement nog verder te professionaliseren, hier starten we in 2025 mee. 

Nieuwe domotica  

In 2024 liep de planning voor het nieuwe domoticasysteem vertraging op. Bij nieuwe locaties waren er problemen met het systeem. Eerst is gezorgd dat het systeem goed werkte op deze locaties voordat er verder werd gegaan. Eind 2024 waren alle problemen opgelost en begon de vervanging van het oude systeem bij bestaande locaties van Cosis. Dit ging goed en aan het eind van 2024 was het systeem stabiel. In 2025 gaat de vervanging door en wordt één kleine locatie per week of één grote locatie per twee weken voorzien van het nieuwe systeem. 

Zorgtechnologie  

We hebben samen met de zorgclusters veel getest en onderzoek gedaan naar zorgtechnologie. Bij cluster Wonen zijn op verschillende locaties technische middelen getest om te zien welke echt iets toevoegen aan de zorg. Bij cluster Ambulant is een pilot uitgevoerd met zorg op afstand (beeldzorg). Deze pilot was succesvol, dus in 2025 zal er meer zorg op afstand aangeboden worden. Met KJG is getest of een structuur robot nuttig kan zijn. 

Spraakgestuurd Rapporteren  

We hebben een proef gedaan met spraakgestuurd rapporteren. Dit is in alle clusters getest. De resultaten worden begin 2025 gepresenteerd en dan wordt beslist of en hoe we verder gaan met deze techniek. 

(Generatieve) Artificial Intelligence 

In het verslagjaar is onderzocht of en hoe generatieve AI veilig en verantwoord ingezet kan worden door ondersteunende diensten en de zorg. In 2025 volgt verdere uitwerking.   

NEN75100-meting  

NEN 7510 is de Nederlandse norm voor informatiebeveiliging in de zorg. We onderzochten in hoeverre Cosis voldoet aan deze certificering. In 2025 werken we hieraan verder via de resultaten van de  0-meting. 

In een aparte paragraaf 3.9 doen we uitgebreid verslag gedaan over ons personeelsbeleid in 2024.  

Zie paragraaf 4.2 voor het verslag over het financieel beleid.

Cosis richtte zich op het ontwikkelen van medewerkers tot continu verbeteraars, zodat de verbetercultuur in alle lagen van de organisatie verankerd wordt. Het team Continu Verbeteren groeide met een nieuwe verbeteradviseur en manager. 

 Belangrijke Activiteiten en Resultaten 

• Processen eenvoudiger maken: We voerden twintig procesoptimalisaties en veertien verbetertrajecten uit in samenwerking met verschillende teams. 

• Trainingen en workshops: We organiseerden een Lean event en gaven 9 trainingen en workshops gegeven, over onderwerpen zoals operationeel management en de Cosis-overlegvorm. Via onder andere het Lean in de zorg (LIDZ) netwerk is inspiratie en kennis opgedaan. 

• Verbinden strategie, doelen en zingeven: Het begeleiden van DR en MT dagen en hulp bij het doorvertalen van de Beweging naar Cluster- en teamjaarplannen. 

Cosis werkte dit jaar verder aan het verduurzamen van de organisatie. Primair is dat gericht op duurzame en veilige zorg voor cliënten. Dat is merkbaar in de directe zorg en begeleiding en in de waardering die de organisatie van haar cliënten krijgt. Cosis zet in op goede en duurzame relaties met de zorgkantoren en de gemeenten waarvoor zij WMO-ondersteuning uitvoert.  
Duurzame inzetbaarheid van personeel is een waardevol begrip binnen onze organisatie. Faciliteiten als scholing en training van medewerkers, preventieve verzuimbegeleiding, coaching, traumaopvang en goede arbeidsvoorwaarden dragen bij aan de ambitie om een solide, betrouwbare en duurzame werkgever te zijn.  

In het licht van de Green Deal voor de Zorg, werkt Cosis gericht aan een gezonde leef- en werkomgeving en aan het bewustzijn van de impact die we als organisatie maken op het klimaat. We zetten in op gezonde, lekkere en duurzaam geproduceerde voeding en ondersteunen cliënten en medewerkers bij een gezonde leefstijl. Daarbij passen ook de acties op weg naar een Rookvrije organisatie in 2025.  
We dragen bij aan het verlagen van onze CO2-uitstoot door verduurzamen van panden en het opwekken van alternatieve energie. Met het thuiswerkbeleid zorgen we voor minder verreden kilometers, we stimuleren fietsgebruik en we zijn begonnen met aanschaf van auto's die elektrisch rijden. 
Cosis is erg benieuwd naar de effecten van haar inspanningen voor duurzaamheid. Vaak zijn die nog lastig meetbaar. Om meer grip te krijgen op haar impact is Cosis gestart met het opstellen van een Dubbele Materialiteitsmatrix. Hiermee verwachten we in 2025 meer zicht te krijgen op de effecten van onze inspanningen. 

Cosis werkt in het aardbevingsgebied aan toekomstbestendige zorg. Daarvoor werkt zij samen met andere organisaties in het Groninger Zorg Akkoord. Op drie plekken bouwen we nieuw omdat de oude panden onvoldoende veilig bleken. In oktober is de eerste paal geslagen voor het Expertisecentrum Berjarijke in Appingedam en startte ook de vervangende nieuwbouw van woonvoorziening Ede Staalstate in Delfzijl. In de loop van 2025 worden deze panden opgeleverd en kunnen cliënten verhuizen naar moderne en veilige gebouwen. De woongebouwen De Deel en Siertsheerd in Siddeburen werden versterkt.  

De zorgorganisaties die samenwerken in het Groninger Zorgakkoord trekken samen op om ook in de toekomst goede zorg te kunnen leveren. Dan doen zij onder andere door zorgtechnologie te gebruiken in de nieuwe gebouwen die cliënten en medewerkers ondersteunen. Ook richten zij zich op aantrekkelijk werkgeverschap.  Samen werven de organisaties zogenaamde ‘zij-instromers’ die daarna in een scholingstraject voorbereid worden op werken in de zorg. Er is een Jongeren-bestuur dat aandacht heeft voor jonge professionals in de zorg. Hun vaak verfrissende ideeën worden gebruikt voor het aanbrengen van verbeteringen in de zorg. In samenwerking met de Hanze is een leerlijn ontwikkeld voor oudere medewerkers met het doel om hen zo lang mogelijk en met plezier te behouden voor de zorg. De eerste twee groepen van ongeveer twaalf medewerkers zijn in 2024 gestart.  

Met deze acties laat Cosis met haar partners in het Groninger Zorg Akkoord zien dat werken in de zorg aantrekkelijk en van waarde is. 

Het is steeds lastiger om nieuwe collega's te vinden, de zorg wordt duurder en de financiering van zorg staat onder druk. Daarom werken we met capaciteitsmanagement. In het kort betekent dit “De juiste persoon, op de juiste plaats, op het juiste moment”.   

In 2024 startten we met de invoer van capaciteitsmanagement op woonlocaties. We gingen ook na hoe we capaciteitsmanagement verder kunnen toepassen in andere onderdelen van de organisatie. Eind 2024 begonnen we met de implementatie van capaciteitsmanagement bij WDL-locaties, BW-ATC’s en de expertisecentra van het cluster KJG.  Binnen het cluster wonen is capaciteitsmanagement binnen de eerste locaties ingevoerd. Het belangrijkste resultaat is dat de personeelsinzet meer in lijn is gebracht met de ondersteuningsvraag van de cliënt. Ook op locaties waar de opgave kleiner was, keken we naar de juiste medewerker, op het juiste moment, op de juiste plek en zijn roosters hierop aangepast. 

In 2025 verwachten we het programma af te ronden op de onderdelen waar we al zijn gestart. We borgen de visie en werkwijze van capaciteitsmanagement in de organisatie en onderzoeken hoe capaciteitsmanagement van waarde kan zijn voor andere onderdelen van de organisatie.

Cliënten over Kwaliteit (CoK) is het kwantitatieve en kwalitatieve cliëntervaringsonderzoek binnen Cosis. Dit onderzoek vindt jaarlijks plaats in een cyclus van 1 oktober tot 30 september. Gedurende deze periode vragen wij cliënten, en indien nodig hun verwanten, om hun mening te geven over diverse onderwerpen met betrekking tot de dienstverlening van Cosis. 

De uitkomsten van het CoK-onderzoek bieden waardevolle inzichten in de tevredenheid van cliënten en hun verwanten over de ondersteuning die Cosis biedt. Daarnaast meten we hoe zij hun leven ervaren. Cliënten en verwanten hebben de mogelijkheid om in hun toelichtingen op de antwoorden in eigen woorden weer te geven hoe zij bepaalde aspecten van de zorg en ondersteuning ervaren. 

De rapportage van het CoK-onderzoek wordt zowel door cliëntenraden als door teams binnen Cosis besproken. Hierbij wordt gekeken naar wat goed gaat en wat verbeterd kan worden. De infographics (informatieve illustraties) die uit het onderzoek voortkomen, dienen als een handig hulpmiddel bij deze besprekingen. Deze infographics worden ook gepubliceerd op de Cosis-website, zodat ze voor iedereen toegankelijk zijn. 

Via het CoK-onderzoek streven we ernaar om continu de kwaliteit van onze dienstverlening te verbeteren en beter aan te sluiten bij de behoeften en wensen van onze cliënten en hun verwanten. 

Resultaten van het CoK 2023/2024 vindt u in bijlage 5. 

Onze teams werken volgens acht vastgestelde basismethodieken. Op basis van het locatieprofiel en de cliëntpopulatie hebben we per locatie de basismethodiek gekozen die de beste ondersteuning geeft. De basismethodieken dragen zo bij aan een duidelijke en voorspelbare omgeving voor cliënten. En ze geven medewerkers handvatten in het bewust, doelgericht, planmatig en procesmatig ondersteuning bieden aan cliënten en bij het invullen van het cliëntdossier.  

In 2024 startten we met het project 'Doorontwikkelen basismethodieken'. Het richt zich op het identificeren van de basismethodieken die het beste aansluiten bij waardengedreven zorg en de ondersteuningsvragen van onze cliënten. Om deze vraag te beantwoorden, onderzoeken we landelijke ontwikkelingen en ervaringen van andere organisaties met methodieken. Daarnaast onderzoeken we welke criteria momenteel belangrijk zijn voor Cosis en welke methodieken hier het best bij passen. Het resultaat van dit project, dat medio 2025 wordt opgeleverd, zal een advies bevatten over het aantal en de specifieke basismethodieken die binnen Cosis kunnen worden ingezet. 

De basismethodieken worden gebruikt als basis voor het opstellen van de zorgplannen in ONS (Cliëntdossier). De doelen in het zorgplan worden geformuleerd aan de hand van de methodiek. Cliënten hebben na 6 weken in zorg te zijn een zorgplan. We monitoren in hoeverre de zorgplannen goed worden ingevuld met als doel goed overzicht en inzicht in de begeleiding van onze cliënten.  

In 2024 scoren alle clusters opnieuw boven de norm. Dit betekent dat alle onderdelen waarmee een zorgplan opgebouwd wordt actueel zijn. Hiernaast was er aandacht voor de inhoud van de zorgplannen, door het vergroten van kennis en verbeteren van werkinstructies. Belangrijk is dat de kennis bij (nieuwe) medewerkers actueel is, dit is een belangrijk aandachtspunt voor 2025. Daarnaast wordt het invullen van de zorgplannen vaak als tijdrovend gezien. We gaan onderzoeken of dit efficiënter kan, bijvoorbeeld door de inzet van AI.

Samenwerken in de driehoek is vanzelfsprekend binnen Cosis. Onder andere het werken met basismethodieken is hierbij ondersteunend. Daarnaast zijn er verschillende instrumenten en trainingen binnen Cosis die ondersteuning kunnen bieden, zoals driehoekskunde, de triadekaart en de netwerkcirkel. 

Binnen Cosis streven we naar vrijheid voor cliënten en proberen we onvrijwillige zorg te minimaliseren. Als het toch nodig is, kijken we naar afbouw of alternatieven. We hechten veel waarde aan een menswaardige visie en aanpak, waarin een betekenisvol leven centraal staat. We kijken naar ieders behoeften en hoe deze invulling kunnen krijgen, ook als het ingewikkeld is. 

Goede voorlichting is essentieel. Dit doen we door het continu aandacht hebben voor het ontwikkelen van trainingen, maar ook bijvoorbeeld door het informeren van teams per locatie (WZD on tour).  

In 2024 besteedden we extra aandacht aan de uitleg van onvrijwillige zorg in KJG, specifiek voor kinderen onder de 12 jaar. In 2024 is besloten om meer te kijken naar maatwerk in dialoog. Vanaf 2025 gaan we dit in uitvoering brengen. We zien dat de registraties van onvrijwillige zorg steeds beter gaan. In 2025 kijken we hoe we dit verder kunnen verbeteren, door nog meer uitleg te geven.

Ernstige incidenten melden we bij de toezichthouder van een gemeente of de IGJ. Zij bepalen of er een uitgebreider onderzoek plaats moet vinden, met als doel leren van het incident. In 2024 zijn er zes meldingen gedaan bij de IGJ of toezichthouder en is op hun verzoek onderzoek gedaan. Verbeteracties zijn in reactie ophet onderzoek in gang gezet. De IGJ en toezichthouder konden zich hierin vinden. 

Cosis voert interne audits uit om de kwaliteit van zorg te toetsen. Sinds eind 2023 ligt de focus op het lerend effect. Wij doen dit volgens de methode van waarderend auditen. Eind 2023 hebben we voor het eerst geëxperimenteerd met het waarderend auditen. In 2024 hebben interne auditoren hiervoor (na)scholing ontvangen.  

In 2024 vonden de audits plaats in twee weken. In deze periode zijn 23 locaties bezocht binnen de zorgclusters Wonen, Ambulant en KJG. De auditoren zijn in gesprek geweest over verschillende onderwerpen zoals valpreventie, mondzorg, medicatieveiligheid en rapporteren in ONS. De onderwerpen zijn gekozen op basis van input van de clusters en resultaten van kwaliteitsinstrumenten (eerdere audits, klachten en veiligheidsthema’s). 

De waarderend auditmethode werd positief ontvangen op de locaties. Het geeft op een mooie manier inzicht wat goed gaat en wat nog beter zou kunnen. In 2025 gaan we hier zeker mee verder. Wat we verder ook willen ontwikkelen is het betrekken van inhoudelijke experts (bijvoorbeeld aandachtsfunctionarissen en/of behandelaren) bij het uitvoeren van de audits.  

Dekra toetst als externe, onafhankelijke partij de functionaliteit en de effectiviteit van het kwaliteitsmanagementsysteem (KMS). 

In 2023 vond een uitgebreide toetsing plaats met als resultaat dat het ISO-9001 kwaliteitscertificaat verlengd is voor een periode van drie jaar tot augustus 2026.  Jaarlijks voert Dekra een tussentijdse toetsing uit om te onderzoeken of het KMS voldoende ondersteuning biedt bij de opvolging en borging van eerdergenoemde tekortkomingen en/of eventuele nieuwe verbeterpunten tijdig worden geïdentificeerd.  

Deze tussentijdse toets gaf een mooi resultaat: de eerder geconstateerde tekortkomingen zijn afgehandeld en de auditoren hebben geen nieuwe tekortkomingen geïdentificeerd.  

Het Dekra certificaat is belangrijk omdat het bevestigd dat we de zaken goed op orde hebben. 

Als cliënten of verwanten onvrede hebben over onze dienstverlening kunnen ze ondersteuning vragen van onze twee cliëntvertrouwenspersonen. De ervaring leert dat dan vaak al veel wordt opgehelderd en rechtgezet, waardoor het niet hoeft te komen tot indienen van een officiële klacht. We maken ook gebruik van twee externe cliëntvertrouwenspersonen via Quasir. Dat doen we in het kader van de Wet Zorg en Dwang. Bij deze cliëntvertrouwenspersoon kunnen cliënten en verwanten terecht die ontevreden zijn over zaken gerelateerd aan onvrijwillige zorg.  

Als iemand toch een klacht wil indienen, kan dat bij onze klachtenfunctionaris. Dit is conform de Wet Kwaliteit, Klachten en Geschillen Zorg. De klachtenfunctionaris zorgt ervoor dat de klacht op de juiste manier wordt afgehandeld. Na binnenkomst van een klacht vraagt de klachtenfunctionaris eerst aan de klager of hij/zij met de betrokken personen in gesprek is geweest. Uitgangspunt is om er in gezamenlijk gesprek uit te komen. Als een cliënt of verwant dat wil, kan hij/zij zich laten bijstaan door een cliëntvertrouwenspersoon. 

Als de klacht niet naar tevredenheid van de klager is afgehandeld kan hij/zij een beroep doen op de Landelijke Geschillencommissie. 

De CCR (Centrale Cliënten Raad) heeft ingestemd met de nieuwe klachtenregeling. De Raad van Bestuur heeft de regeling nog niet vastgesteld omdat het instellen van een Klachten Commissie (KC) nog moet plaatsvinden.   

(KC: Behandelt klachten over jeugdhulp op basis van de Jeugdwet of klachten die door de klachtenfunctionaris ter beoordeling worden voorgelegd). 

De klachtenfunctionaris meldt dat in 2024 90 klachten binnen zijn gekomen bij de Raad van Bestuur en/of klachtenfunctionaris. Het aantal klachten is in 2024 lager dan in 2023, toen zijn 103 klachten ingediend. De meeste klachten komen van cliënten, gevolgd door verwanten of wettelijk vertegenwoordigers. Daarnaast is nog een aantal klachten ingediend door derden (o.a. buren). 

De meeste klachten, zowel van cliënten als verwanten, gaan over de aard en inhoud van de zorgverlening, in totaal 26. Als tweede categorie zien we klachten over overlast (buren). Als derde categorie klachten op administratief/financieel gebied.  

Klachten door derden gaan vooral over overlast. 
Er zijn in 2024 twee klachten doorgezet naar de Geschillencommissie.