4.1 Algemeen
In dit hoofdstuk beschrijven we de belangrijkste ontwikkelingen in de bedrijfsvoering van Cosis in 2025. Daarbij gaan we in op personeel, processen, vastgoed, innovatie en financieel beleid. Deze onderdelen zijn nodig om goede zorg te kunnen bieden, die betaalbaar en toekomstbestendig is.
De bedrijfsvoering van Cosis staat in dienst van de zorg voor cliënten. In 2025 werd de organisatie geconfronteerd met landelijke en sectorbrede ontwikkelingen, zoals arbeidsmarktkrapte, stijgende kosten en toenemende eisen aan kwaliteit, verantwoording en digitalisering.Tegelijkertijd zijn belangrijke stappen gezet om processen te verbeteren, kosten te beheersen en ruimte te creëren voor innovatie. Dit doen we in lijn met Waardevol Samenleven.
4.1.1 Inhuur personeel
De inzet van ingehuurd personeel blijft een groot aandachtspunt binnen de zorgsector. Ook Cosis heeft hier in 2025 mee te maken gehad. Inhuur is kostbaar en zorgt voor minder continuïteit voor cliënten en extra druk op vaste medewerkers.
In 2025 is verder ingezet op het terugdringen van de inzet van zzp’ers, mede door aangescherpte handhaving op schijnzelfstandigheid. Het aantal zzp’ers is hierdoor fors gedaald. Tegelijkertijd nam de inzet van personeel via uitzendbureaus toe, met name in de tweede helft van het jaar. Dit leidde opnieuw tot stijgende kosten.
Het verminderen van externe inhuur blijft een belangrijke prioriteit voor Cosis, met aandacht voor instroom, behoud en inzetbaarheid van eigen medewerkers.
4.1.2 Procesverbetering
Cosis streeft ernaar om medewerkers in de zorg zo veel mogelijk te ontlasten van administratieve taken, de dienstverlening te verbeteren en de overhead beheersbaar te houden. Het team Continu Verbeteren speelt hierin een belangrijke rol.
Het Cosis Servicecentrum heeft de afgelopen jaren structureel kostenbesparingen gerealiseerd. Waar in eerdere jaren vooral werd bespaard op uitgaven, ligt de focus nu op slimmere en efficiëntere inrichting van processen. In 2025 lag de nadruk op:
- vermindering van administratieve lasten;
- vereenvoudiging van werkprocessen;
- inzet van digitale ondersteuning.
Daarnaast is vanuit Zorgtechnologie en Innovatie gestart met de verkenning van generatieve AI en Robotic Process Automation (RPA), die in de komende jaren verder wordt doorontwikkeld.
4.1.3 Portfoliomanagement en contractmanagement
In 2025 is het portfoliomanagement verder verbeterd.Projecten zijn beter geprioriteerd en afgestemd op de strategische doelen van Cosis. Dit zorgt voor meer overzicht, betere inzet van middelen en meer rust in de organisatie.
De jaarplannen van clusters en ondersteunende diensten sluiten steeds beter op elkaar aan. Door duidelijke keuzes te maken, kan Cosis zich richten op projecten die daadwerkelijk bijdragen aan de maatschappelijke doelstelling.
4.1.4 Vastgoed
Cosis investeert in toekomstbestendige en duurzame huisvesting voor cliënten en medewerkers. In 2025 zijn belangrijke vastgoedprojecten gerealiseerd, waaronder:
- het expertisecentrum Berjarijke in Appingedam;
- nieuwe zorgappartementen in Delfzijl.
Deze projecten maken deel uit van het Groninger Zorgakkoord en voldoen aan hoge eisen op het gebied van duurzaamheid, circulariteit en aardbevingsbestendigheid. Omdat de bouwkosten flink zijn gestegen, kunnen niet alle plannen meteen worden uitgevoerd. Daarom moet Cosis keuzes maken en sommige projecten in fases aanpakken. Toch blijft het belangrijk om te investeren in nieuwe gebouwen en duurzaamheid, zodat ook in de toekomst goede zorg mogelijk blijft. Met de opname van De Trans per 1 januari 2026 is de vastgoedopgave verder toegenomen.
4.1.5 Zorginnovatie
De arbeidsmarktkrapte en de betaalbaarheid van zorg maken innovatie noodzakelijk. Cosis investeert daarom in zorgtechnologie en digitale ondersteuning die bijdragen aan:
- Meer regie en vertrouwen bij cliënten;
- Vermindering van werkdruk voor medewerkers;
- Efficiëntere zorgprocessen.
Het ZorgTech Lab speelt hierbij een belangrijke rol. Collega's kunnen hier kennismaken met nieuwe technologieën en deze in de praktijk testen. Ook programma’s zoals Digitaal Dichtbij dragen bij aan hybride zorg: digitaal waar het kan, fysiek waar het nodig is.
4.2 Financieel beleid
Het financieel beleid van Cosis is gericht op het optimaal inzetten van beschikbare middelen voor zorgverlening, met ruimte voor innovatie en ontwikkeling. De uitgangspunten zijn vastgelegd in de strategie, de kaderbrief en het treasurystatuut.
Voor 2025 is bewust afgeweken van de gebruikelijke rendementsdoelstelling van 2%, vanwege grote investeringen in vastgoed, duurzaamheid en ICT. Budgethouders hebben integraal inzicht in kosten en opbrengsten en sturen hierop via maand- en tertiaalrapportages.
In 2025 zijn verdere stappen gezet in:
- verbetering van liquiditeitsplanning
- meerjarenprognoses
- invoering van rolling forecasts
- professionalisering van financieel beheer
We staan er financieel goed voor. Er is genoeg geld beschikbaar en Cosis is stevig genoeg om grote investeringen te kunnen doen.
4.2.1 Financiële informatie
| 2025 | 2024 | |
|---|---|---|
| Totale opbrengsten | 318.987.000 | 305.859.000 |
| Resultaat | 9.989.000 | 11.410.000 |
| Resultaat ratio (resultaat/opbrengsten) | 3,13% | 3,73% |
| Liquiditeit (vlottende activa/vlottenda passiva) | 1,9 | 2,0 |
| Solvabiliteit (totaal eigen vermogen/balanstotaal) | 67,59% | 67,94% |
| Budgetratio (totaal eigen vermogen/opbrengsten) | 46,75% | 45,49% |
De totale opbrengsten zijn in 2025 met € 13,1 miljoen (4,3%) gestegen ten opzichte van 2024. Het aantal cliënten over het jaar is licht gedaald. De belangrijkste oorzaken voor de hogere opbrengsten zijn de indexatie van de tarieven Wlz door Nza (door hoge inflatie en stijgende zorgkosten) en een verzwaring van de clientpopulatie.
Het resultaat over 2025 bedraagt € 10,0 miljoen en is daarmee € 1,4 miljoen lager dan in 2024. De daling van het resultaat wordt met name veroorzaakt door hogere kosten. De personeelskosten zijn gestegen als gevolg van cao-verhogingen en een hogere inzet van personeel. Daarnaast zijn de materiële kosten toegenomen als gevolg van inflatie. Ook zijn in 2025 incidentele projectkosten verantwoord, die een drukkend effect hebben gehad op het resultaat. De Wlz-opbrengsten zijn in 2025 weliswaar gestegen ten opzichte van vorig jaar, maar deze opbrengstenstijging was onvoldoende om de hogere kosten volledig te compenseren.
Het genormaliseerde resultaat bedraagt € 7,9 miljoen positief (2,47% van de totale opbrengsten) en ligt hiermee op een lager niveau dan het genormaliseerde resultaat van €11,1 miljoen in 2024 (3,65%). Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het lagere positieve resultaat over 2025 ten opzichte van een resultaat van vorig jaar. In 2025 zorgt met name de verkoop van vastgoed (€ 1,3 miljoen) en positieve energieafrekening over voorgaande jaren voor aanpassing van het genormaliseerde resultaat.
De omvang aan liquide middelen is afgenomen ten opzichte van voorgaand jaar met € 10,1 miljoen. De liquide middelen bedragen ultimo 2025 € 89,2 miljoen. De daling van de liquide middelen is verklaren als gevolg van het deposito (€ 10,0 miljoen) dat op balansdatum open stond. De liquiditeitsstromen kunnen als volgt worden uitgedrukt:
Operationele kasstromen € 19,0 miljoen
Investeringskasstromen -/- € 28,7 miljoen
Financieringskasstromen -/- € 0,4 miljoen
_____________________________________________________________
Mutatie in liquiditeit -/- € 10,1 miljoen
Er zijn geen nieuwe langlopende leningen aangetrokken. Op de leningenportefeuille is een bedrag van € 0,4 miljoen afgelost waardoor per 31 december een restschuld open staat van € 1,0 miljoen.
4.2.2 Financiële instrumenten en risicobeheersing
Voor de langlopende leningen hebben we een vaste rente afgesproken met de financiers. Liquiditeit wordt ingezet als werkkapitaal, uitgezet op spaarrekeningen en de rekening courant. De liquide middelen staan uit bij banken die minimaal een A-rating hebben. In 2025 is Cosis gestart met het uitzetten van liquide middelen in deposito's om de renteopbrengsten te verhogen.
De opbrengsten uit zorgactiviteiten worden gerealiseerd bij twee zorgkantoren en bij meer dan dertig verschillende gemeenten. Dit betekent dat er sprake is van spreiding, waardoor Cosis niet afhankelijk is van enkele financiers.
De financieringsstructuur van de organisatie wordt sterk beïnvloed door de investeringen in huisvesting, ICT en innovatie. We zetten gericht in op versterking van de ICT-organisatie en de doorontwikkeling van de huisvesting voor cliënten en medewerkers. De vastgoedinterventielijst leidt voor de vastgoedstrategie tot investeringen in de verbetering of vervanging van huisvesting. Een belangrijk deel van de investeringen kan Cosis financieren uit eigen werkkapitaal.
4.3 Strategische uitdagingen en risicobeheersing
Strategische uitdagingen en risico’s worden jaarlijks in kaart gebracht en opgenomen in jaarplannen. Risicobeheersing is onderdeel van alle werkprocessen en managementinformatie, waarbij risico’s bewust worden afgewogen en waar nodig maatregelen worden genomen.
Financiële risico’s worden waar mogelijk meegenomen in de begroting. De organisatie streeft naar een evenwichtige begroting waarin risico’s en kansen in balans zijn. Gedurende het jaar worden operationele risico’s en kansen gevolgd in de maandrapportage, inclusief de belangrijkste KPI’s. In de tertiaalrapportage worden deze KPI’s verder geanalyseerd en toegelicht.
De belangrijkste uitdagingen zijn:
Financiën en zorgcontractering
- Tariefdruk zorg: Continu monitoren door het Marktcentrum en tijdige bijsturing via managementinformatie.
- Vergoeding van productie: Regiokaders volgen en bijsturen indien nodig.
- Liquiditeit en vermogen: Treasurycommissie toetst investeringen en verhouding eigen/ vreemd vermogen, volgens het treasurystatuut.
- Fiscale risico’s: Bewaking door Concern Controller met externe adviseurs en toetsing bij grote transacties.
- Financiering vastgoed: Herijking vastgoedstrategie en afstemming met meerjarenbegroting; treasurycommissie adviseert over optimale funding via financiers.
Medewerkers en kwaliteit van zorg
- Kwaliteit van zorg: Zorgkwaliteit blijft prioriteit. Vanuit KKO worden audits uitgevoerd en met duaal leiderschap hebben gedragswetenschappers een grotere rol op de locaties.
- Aantrekkelijk werkgeverschap: Medewerkersbelevingsonderzoeken en pulsonderzoeken leiden tot acties om waardering te verhogen. Cosis investeert daarnaast in opleiding, ontwikkeling en een aantrekkelijke werkomgeving.
- Krapte op de arbeidsmarkt: Efficiënt inzetten van medewerkers is essentieel. Het Capaciteitsmanagementprogramma en Continu Verbeteren helpen processen efficiënter te maken. Werving, inclusief zij-instromers, wordt actief ingezet.
- Diplomaonderzoek: Naar aanleiding van meldingen van IGJ en het Openbaar Ministerie is een uitgebreide controle uitgevoerd en zijn verbetermaatregelen ingevoerd.
ICT en overige
- Cybersecurity en digitale veiligheid: Cosis heeft een Information Security Officer, Functionaris Gegevensbescherming en Privacy Officer. Alle medewerkers volgen verplichte e-learning Informatieveiligheid & privacy AVG.Voorbereidingen voor NEN 7510 certificering zijn gestart.
- Zorginnovatie: Investeringen in zorginnovaties verbeteren kwaliteit en verlagen kosten.
- Duurzaamheid: Per kwartaal wordt een MVO-rapportage opgesteld over voortgang op de Green Deal voor de zorg.
- Vastgoed: Strategisch vastgoedplan bepaalt welke locaties vervangen worden om leegstand te voorkomen en kwaliteit van zorg te waarborgen.
Risico’s kunnen niet volledig worden uitgesloten. Door bewust om te gaan met mogelijke risico’s en actief te sturen met mitigerende maatregelen, blijven de financiële gevolgen beperkt.
4.3.1 Beschikbaarheid gekwalificeerd personeel
Het wordt steeds lastiger om voldoende gekwalificeerd personeel te vinden. Cosis merkt dit ook, vooral door hoog ziekteverzuim en uitstroom van collega's. Dit is een probleem in de hele zorgsector, maar Cosis doet het relatief goed.
Om deze risico’s te beperken zijn verschillende maatregelen genomen. Verzuim wordt aangepakt met trainingen en inzet van verzuimadviseurs.Voor het behoud van medewerkers zetten we in op aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden, loopbaanontwikkeling en een prettige werkomgeving. Instroom stimuleren we via actief recruitment, waarbij ook zij-instromers worden geworven.
Daarnaast heeft Cosis in 2025 het personeelsbeleid verder versterkt, onder andere door verbeterde onboarding en ondersteuning via de CosisAcademie met trainingen en e-learnings.
4.3.2 Inhoudelijke ontwikkeling Wlz
In 2025 heeft de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) onderzocht wat langdurige zorg precies kost. Op basis van dit onderzoek zijn de tarieven voor 2026 aangepast, vooral voor cliënten met een VG7-indicatie en voor de nieuwe VG7plus-indicatie. Samen met deskundigen bekijken we hoe we aan de nieuwe eisen kunnen voldoen en passen we onze zorglocaties stap voor stap aan.
Cosis werkt er actief aan om de wachtlijsten te verkorten en de doorstroom te verbeteren, onder andere door betere planning en waar nodig extra inzet van personeel. Het belangrijkste doel is dat onze cliënten tevreden zijn over de zorg die ze ontvangen.
In 2025 zijn er nieuwe protocollen voor de zorg ingevoerd en hebben we extra ondersteuning geboden aan cliënten en hun families. Zo willen we de kwaliteit van de zorg en de tevredenheid van onze cliënten verder verbeteren.
4.3.3 Financiering jeugdzorg en WMO onder druk
Sinds de decentralisatie zijn de kosten in de jeugdzorg en WMO sterk gestegen,waardoor gemeentebudgetten onder druk staan. Gemeenten zoeken daarom naar slimmere contracten en snellere vernieuwing. Door strengere regels is de toegang van kinderen tot Wlz beperkt, waardoor de Jeugdwet extra belast wordt.
Cosis werkt samen met gemeenten aan initiatieven om kosten te verlagen, zoals gezinsindicaties, samenwerking met scholen en deelname aan het transformatieakkoord Drenthe.
Kwaliteit blijft voorop staan; als tarieven te laag zijn voor goede zorg, schrijft Cosis niet in op aanbestedingen.
4.3.4 Segmentatie
In de jaarrekening van Cosis zijn de verschillende geldstromen duidelijk gescheiden weergegeven. Dit zorgt voor transparantie en geeft financiers inzicht in hun aandeel.
Door deze aanpak kunnen we beter inspelen op wensen van financiers en zorgen voor een gezonde financiële strategie.
4.4 Toekomstparagraaf
Eind 2025 hebben wij kenbaar gemaakt dat wij samen met Vanboeijen de activiteiten van De Trans (onderdeel van Espria) overnemen. Hiermee wordt de continuïteit van zorg voor cliënten met een verstandelijke beperking in Groningen en Drenthe versterkt en breidt Cosis haar zorgaanbod verder uit.
Tegelijkertijd blijft de krapte op de arbeidsmarkt een belangrijke uitdaging. Cosis zet daarom in op het verminderen van externe inhuur, het vergroten van instroom, het beperken van uitstroom en het terugdringen van verzuim. Ook wordt verder geïnvesteerd in capaciteitsmanagement om personeel efficiënter in te zetten.
Voor de komende jaren staan diverse vastgoedontwikkelingen gepland. Door stijgende bouwkosten en druk op tarieven zullen wij hierin keuzes moeten maken en prioriteiten stellen. Daarnaast zorgen nieuwe bezuinigingen op de langdurige zorg voor extra onzekerheid. Cosis deelt hierover de zorgen van de sector en volgt de ontwikkelingen nauwgezet.
Cosis staat voor een grote investeringsopgave als het gaat om verduurzaming van haar vastgoed. Cosis heeft voldoende kapitaal om dit zelf te kunnen dragen, maar zal ook de mogelijkheden voor externe financiering onderzoeken om ook op lange termijn solvabel te zijn.