3 Ontwikkelingen

In 2025 is binnen Kind, Jeugd en Gezin verder gewerkt aan de visie Samen Kansrijk! Deze visie gaat uit van zo gewoon mogelijk opgroeien voor alle kinderen, ook wanneer dit ingewikkeld is. Het doel is een kansrijke start in een inclusieve omgeving, dichtbij huis en in de eigen leefwereld van het kind.

Cosis biedt steeds meer ondersteuning in de omgeving van het kind: in het gezin, op school, in de kinderopvang en binnen het netwerk. We kijken hoe we kunnen verbinden en samenwerken. Onze expertise wordt ingezet daar waar deze het meeste effect heeft. In 2025 hebben we op verschillende plekken ervaring opgedaan. De eerste resultaten zijn nu zichtbaar.

Een belangrijk onderdeel van de visie Samen Kansrijk! is dat er goed is nagedacht over expertisecentra en het mogelijk maken van inclusieve kinderopvang en onderwijs. Inmiddels werken zo’n 100 Cosis-medewerkers samen in het onderwijs en de kinderopvang.

In 2025 is bekeken hoe de intensieve verblijfszorg toekomstgericht kan worden vormgegeven. Hierbij zijn verschillende aspecten meegenomen, zoals de kwaliteit van zorg, het welzijn van medewerkers, het vastgoed, de financiële haalbaarheid, samenwerking en afspraken met contractpartners.

De hoofdvraag hierbij was: Wat is er nodig om deze vorm van zorg verantwoord, kwalitatief hoogwaardig en financieel gezond te organiseren? De resultaten hiervan zijn verwerkt in de uitgangspunten van het concept Nestplaats, dat in samenwerking met de jeugdhulpregio’s Groningen en Drenthe verder wordt uitgewerkt.

Binnen Kind, Jeugd en Gezin heeft men ervaring opgedaan met het gebruik van zorgtechnologie, zoals wearables. In 2026 gaat de pilot verder om extra kennis en inzichten te verzamelen.

In het kader van het organisatiedoel Eenvoud is gewerkt aan het vereenvoudigen van kilometerdeclaraties voor ambulante teams binnen KJG en cluster Ambulant. Dit traject is in 2025 zo goed als afgerond.

In 2025 heeft een werkgroep, samen met het team Continu Verbeteren, 34 knelpunten aangepakt die collega’s tegenkwamen tijdens hun dagelijkse werkzaamheden. Dit varieerde van ondersteuning bij meldingen tot het verbeteren van de toegankelijkheid van informatie.

Daarnaast is er onderzoek gedaan naar de administratieve lasten op woonlocaties. Op basis van de resultaten zijn er afspraken gemaakt om verbeteringen door te voeren. In 2026 wordt dit traject verder opgepakt.

In 2025 lag de nadruk op het voorkomen van verzuim en het stimuleren van duurzame inzetbaarheid van collega’s. Hiervoor werden verplichte e-learnings gevolgd en kregen leidinggevenden meer inzicht in het verloop van verzuim. De aanpak richtte zich op het hele team en niet alleen op individuele gevallen, zodat verzuim preventief en breed kon worden aangepakt.

Het programma capaciteitsmanagement is verder geïntegreerd. Door een beter overzicht te hebben van zowel de hulpvraag van cliënten als de beschikbare capaciteit, kunnen we sneller en makkelijker inspelen op veranderingen in de zorgbehoefte. Een volgende stap hierin is het realiseren van gezonde en evenwichtige roosters.

Binnen het cluster Wonen is gewerkt aan:

• Gezonde voeding: voorlichting en implementatie op meerdere locaties, met minder voedselverspilling

• Rookvrij werken: alle locaties zijn per 1 januari 2026 rookvrij voor collega’s
• Leefstijl (LEEV!): inzet van voedings- en beweegplannen, leefstijlcoaching en diëtetiek

In 2025 is de Zorgtechcatalogus gepubliceerd op Cosisnet. Teams maken steeds meer gebruik van zorgtechnologie, zoals spraakgestuurd rapporteren en hulpmiddelen ter ondersteuning van zelfredzaamheid

Samen met de clusters KJG en Wonen is regionaal gewerkt aan het principe Thuis als het kan, om zoveel mogelijk het gewone leven mogelijk te maken. Ook voor cliënten met een WLZ-GGZ indicatie. In 2026 gaan we hiermee verder.

Het programma Digitaal Dichtbij is verder uitgerold. Ambassadeurs ondersteunen teams bij hybride zorg.Digicontact wordt ingezet voor bereikbaarheid in avond, nacht en weekend. In Meppel liep een pilot voor nachtzorg via Digicontact

Er is ervaring opgedaan met collectieve begeleiding binnen onder andere Emmen en het hoofdaannemerschap GON. Collega's zijn hiervoor getraind.

In 2025 is de inzetbaarheid en het werkplezier van collega's verder versterkt. Door te investeren in nabijheid, inwerken en begeleiding zien we resultaat. Werkplezier scoorde een 7,8; er blijft aandacht voor werkdruk, communicatie en verandering.

Sinds 2024 is de rol van Inhoudelijk Leider geïntroduceerd. Elk zorgcluster heeft nu een inhoudelijk leider die samen met de clusterdirecteur de kwaliteit en inhoudelijke visie bewaakt. De rol wordt vanaf 2026 een vaste rol

Het expertisecentrum werkt aan het realiseren van een eenduidig aanbod voor alle zorgclusters, gericht op het bevorderen van de kwaliteit van leven. Door intensieve samenwerking en het leggen van verbindingen tussen specialistische behandelingen en verschillende teams, wordt voortdurend geïnvesteerd in het vergroten van kennis en het versterken van vakmanschap.

De nieuwe visie op kwaliteit, gebaseerd op dialoogtafels, wordt in 2026 definitief. Deze visie geeft richting aan het kwaliteitsmanagement en de duurzame verbetering van leven en zorg.

Het Cliëntservicepunt regelt alle vragen rond in-, door- en uitstroom en implementeert het nieuwe systeem Entrace. De Cosis Poli breidde uit in Meppel en Emmen, waardoor wachttijden verkort zijn en 83% van cliënten tevreden is. We blijven werken aan meer samenwerking tussen verschillende vakgebieden.

Dankzij het Innovatieteam werd innoveren duidelijker en beter georganiseerd. Technologie is toegankelijker gemaakt via ambassadeurs, een Zorgtechcatalogus en het Zorgtech lab.Praktijktests vonden plaats, waaronder het bordspel, douche aan bed en de SAMbuddy vertelknuffel.

Met deze initiatieven wordt de zelfredzaamheid van cliënten vergroot en maakt het voor de organisatie makkelijker om mee te bewegen met veranderingen.

Er liepen 52 onderzoeksprojecten, samen met hogescholen en universiteiten. Deze leverden praktische tools en inzichten op die bijdragen aan ‘het gewone leven mogelijk maken’. Denk aan de Zorgtechcatalogus, gezonde gewoontes en basismethodieken.

• Pilot cluster wonen Zorgtechnologie zoals Tessa en BBrain levert praktische handvatten voor begeleiders.
• Piramide Digitaal Pilot bracht feedback en leidde tot verdere implementatie.
• LEEV! Ontwikkeling methode voor gezonde gewoontes en kennisdeling.
• Basismethodieken Landelijke ontwikkelingen en keuzes voor GGZ-methodieken.
• Externe onderzoeken Studies naar stress en financiële ondersteuning dragen bij aan betere zorg.
• Studentonderzoek Inzichten over doorstroming en gezonde leefstijl.

Cosis vindt het belangrijk dat cliënten comfortabel wonen. Dit wordt meestal positief ervaren.Door vergrijzing en veranderende zorgvragen passen nieuwe cliënten andere eisen toe. Wij vernieuwen en verbeteren daarom jaarlijks het vastgoedportfolio, waarbij per cluster wordt gekeken wat nodig is. Dringende projecten krijgen voorrang en de plannenlijst wordt elk jaar geëvalueerd en aangepast.

Accountmanagement 
Cosis heeft succesvol aanbestedingen binnengehaald voor Beschermd Wonen, Thuiswonen, ambulante begeleiding en dagbesteding in Noord-, Midden- en Zuidwest-Drenthe, overbrugging Jeugdwet en gezinshuizen. Voor de Wlz is inschrijving gedaan voor verlenging in 2026. Er is een contractanalyse voor RIGG uitgevoerd en vervolgacties zijn gestart. We leverden input voor de regiovisie jeugdhulp in Drenthe en deden actief mee aan landelijke groepen voor de Hervormingsagenda Jeugd.

In Groningen liep de pilot Beschermd Thuis, waar jongvolwassenen tijdelijke ambulante begeleiding kregen om hun zelfredzaamheid te vergroten en instroom in Beschermd Wonen te voorkomen. 

Het marketingteam zet zich in voor het versterken van de positie van Cosis door helder uit te dragen wie we zijn, waar we voor staan en voor wie we er zijn. In 2025 richt het team zich op enkele belangrijke punten.

• Het uitvoeren van een nulmeting van een onderzoek onder ketenpartners en een imago-onderzoek onder inwoners van Groningen en Drenthe. Hoe zien zij Cosis?
• De herijking van het merk Cosis en de doorontwikkeling van de huisstijl, volledig in lijn met onze beweging naar Waardevol Samenleven.
• De start van de ontwikkeling van een organisatie breed strategisch marketingplan, dat in de eerste helft van 2026 zal worden opgeleverd.
• Onderzoek naar de drijfveren van onze medewerkers, als belangrijke input voor de doorontwikkeling van ons werkgeversmerk en arbeidsmarktcommunicatie.
• Het treffen van voorbereidingen voor de ontwikkeling van een nieuwe website in 2026, een belangrijk middel om de online zichtbaarheid en toegankelijkheid van Cosis als zorgorganisatie én als werkgever te verbeteren.

In 2025 zette het communicatieteam de in 2024 ingezette ontwikkeling voort. Door de herijking van taken, verwachtingen en samenwerking ontstonden meer regie en betere communicatie, ook al moesten de nieuwe functies nog verder worden uitgewerkt.

Deze lijn wordt in 2026 verder opgepakt, onder andere door het Cosis communicatieplan dat aansluit bij Waardevol Samenleven en de bijbehorende thema's en bij het marketingplan.

Het team investeerde stevig in het opschonen en doorontwikkelen van het Cosisnet om de interne informatievoorziening te verbeteren. Daarnaast was communicatie actief betrokken bij meerdere strategische trajecten, waaronder aanbestedingen, de communicatie rondom de nieuwbouw in Delfzijl-Noord en de verhuizing naar Finse Haven. Ook begeleidde het team de officiële opening van expertisecentrum Berjarijke om de samenwerking tussen zorg en onderwijs zichtbaar te maken. Zo konden we bijdragen aan de profilering binnen het Groninger Zorgakkoord. Tot slot vroeg de opname van De Trans intensieve en zorgvuldige communicatie richting alle betrokkenen.

De afdeling Facilitair & Inkoop zorgt voor een veilige en prettige omgeving op het werk en thuis. In 2025 lag de focus op betere processen, sterker contractbeheer en duurzamere inkoop. Er was extra aandacht voor de overgang van De Trans, in samenwerking met andere teams.

Inkoop
Inkoop werkt steeds professioneler. De nadruk ligt nu op samenwerking en verbinding met leveranciers voor meerwaarde, continuïteit en duurzaamheid, niet alleen op de laagste prijs. Inkoop sluit beter aan bij wat Cosis belangrijk vindt: duurzaam werken, cliënten laten meedoen en samenwerking met leveranciers.

Facilitair – Cosis Hygiëne Standaard
De Hygiëne Standaard zorgt voor een veilige en schone omgeving. In 2025 is hier samen met de locaties veel aan gewerkt.

Fase 1: De basis op orde

Fase 2: Testen en evalueren

• Meedoen van cliënten
• Werking van de standaard
• Samenwerking
• Kosten
• Aansluiting van trainingen

Op de proeflocaties zien we dat cliënten goed meehelpen, taken beter verdeeld zijn, de schoonmaak verbetert en het kostenoverzicht duidelijker is.

Het project is naar verwachting begin 2026 afgerond en wordt daarna een vast onderdeel van het dagelijks werk.

Opname van De Trans
In 2025 is er een ICT-programma gestart om de overgang van De Trans goed te regelen. Dit deden we samen met Espria, De Trans en Vanboeijen.

Per januari 2026 zijn de volgende belangrijke resultaten behaald:

• De zorgapplicaties bevatten alle noodzakelijke gegevens.
• Iedereen heeft een digitale werkplek gekregen. Ook zijn e-mails en bestanden succesvol overgezet.
• Netwerken, telefonie en zorgdomotica blijven werken via Espria. Dit loopt via tijdelijke afspraken en servicecontracten.
• De punten gericht op privacy en relevante wetgeving zijn in scope. Denk bijvoorbeeld aan een DPIA (privacyonderzoek) en het bijhouden van loggegevens, zodat gegevens goed gescheiden blijven.
• Roosters en salarisverwerking werken goed. Dit valt niet onder ICT, maar is wel belangrijk voor het geheel.

Door de overgang van De Trans zijn er in 2026 nog een aantal dingen te doen. Zo moet de dienstverlening van Espria stap voor stap worden afgebouwd. Ook werken Vanboeijen en Cosis verder aan hun ICT-samenwerking. Deze activiteiten gebeuren vooral in de eerste helft van 2026.

Nieuwe Domotica
In de eerste helft van 2025 zijn 30 van de 60 locaties overgestapt op een nieuw domoticasysteem. Deze locaties zijn daarna goed en stabiel in beheer genomen, zodat verdere uitbreiding mogelijk is.

Zorgtechnologie 
Het innovatieteam van Cosis beoordeelt welke technologische vernieuwingen nuttig zijn. Succesvolle ideeën komen in de zorgtechcatalogus, die eind 2025 beschikbaar is voor collega's.Zo krijgen zij snel inzicht in geschikte technologie bij verschillende zorgvragen.

Beeldzorg
Binnen Ambulant is beeldzorg verder uitgebreid. Ambassadeurs stimuleren hybride zorg, waarbij online en fysieke ondersteuning worden gecombineerd. Dit zorgt voor toekomstbestendige zorg.

Spraakgestuurd Rapporteren
In 2025 is spraakgestuurd rapporteren verder uitgerold. Inmiddels kunnen ongeveer 1.000 medewerkers hiervan gebruikmaken.

(Generatieve) AI
Medewerkers zijn in 2025 getraind in het verantwoord gebruiken van Copilot. Ook zijn er praktijktesten voorbereid om te onderzoeken wat generatieve AI voor de zorg kan betekenen.

NEN7510
In 2025 is gestart met het behalen van de NEN7510-certificering. De meeste onderdelen zijn afgerond en er is een proefaudit gedaan. In 2026 volgt naar verwachting de officiële certificering.

In paragraaf 3.9 wordt uitgebreid verslag gedaan over ons personeelsbeleid in 2025.

Zie paragraaf 4.2 voor het verslag over het financieel beleid.

2025 was een jaar van beweging, eenvoud en resultaat.

• Er stroomden drie collega's van het team Continu Verbeteren intern door naar andere functies en verspreiden zo de Continu verbetergedachte verder binnen Cosis. Gelukkig wisten we zowel intern als extern nieuwe collega's te werven.
• Als team hebben we veel tijd besteed aan het verder doorontwikkelen van onze Lean vaardigheden en het behalen van onze (Master)Blackbelts in 2026 waarmee we dé continu verbeter experts worden.
• We hebben zeven collega's een opfriscursus Lean gegeven, wat we afsloten met een succesvol verbeterfestival.Ook bundelden we al onze Verbeterstandaarden samen in een praktisch verbeterhandboek.
• We hebben 25 procesoptimalisaties gerealiseerd, 18 verbeteropdrachten en 31 teams geholpen met hun Jaarplan en/of COV. Collega's zijn heel enthousiast over onze begeleiding, we scoren een prachtige 7,8.
• Ook werkten we aan het Cosis jaardoel Eenvoud om administratieve taken te verminderen. Binnen Ambulant leverde de procesoptimalisatie voor km declaraties een besparing op van € 190.000.

In 2025 hebben we samengewerkt aan een duurzamere, gezondere en bewustere organisatie.

• Teams zijn actief bezig met gezonde voeding: 60 teams volgden de introductie en 30 woonlocaties startten met gezondere maaltijden.Cliënten kregen extra steun via leefstijlinterventies om hun gezondheid te verbeteren.
• Duurzaamheid wordt steeds meer onderdeel van ons dagelijks werk. Dankzij duidelijke communicatie en handige tools is het gemakkelijker geworden om duurzaam te werken.
• We verminderen CO₂-uitstoot door thuis te werken, duurzamer te reizen en ons wagenpark te elektrificeren. Ook wekken we stroom op met zonnepanelen en verduurzamen we gebouwen.
• Er is veel aandacht besteed aan het rookvrij maken van onze locaties.
• We besteden meer aandacht aan natuur: collega's en cliënten tuinieren en bewegen vaker buiten. Dit zorgt voor een gezonde omgeving en meer sociale contacten.

Met deze stappen bouwen we verder aan een positieve impact in 2026.

• Cosis werkt mee aan vier Kansrijke projecten van het Groninger Zorgakkoord. Samen met andere zorgaanbieders, gemeenten en het zorgkantoor zorgen we voor veilige, aardbevingsbestendige gebouwen en toekomstbestendige zorg door samenwerking en zorgtechnologie.
• In Appingedam is het nieuwe expertisecentrum Berjarijke geopend. In Delfzijl verhuisden bewoners van de Ede Staalstaete naar De Finse Haven. Beide gebouwen zijn duurzaam en aardbevingsbestendig. Het totale bouwproject van 127 appartementen wordt begin 2026 afgerond.
• Er komt een nieuwe locatie in Uithuizen voor 70 cliënten van Cosis en Lentis, inclusief een Theehuis, dierenweide, voedseltuin en speelplaats. De buurt en lokale verenigingen zijn betrokken bij de aanleg en het beheer.
• Samen met ’s Heeren Loo en de Zijlen verbetert Cosis in Appingedam de dagbesteding en werkmogelijkheden voor cliënten. Intensieve begeleiding en beschutte plekken zijn beschikbaar voor wie dat nodig heeft.
• De woonvoorziening Gockingahof is verstevigd en aardbevingsbestendig gemaakt, bewoners konden blijven wonen.
• Cosis zet zich in voor voldoende personeel in het aardbevingsgebied. 48 jonge collega’s namen deel aan het GZA-jongerennetwerk en 20 oudere collega’s deden mee aan ‘Rebellen met Rimpels’ om inzetbaarheid en kennis te behouden. 

In 2025 is onderzocht welke basismethodieken het beste passen bij onze cliënten en bij de visie van Waardevol samenleven. Dit heeft geleid tot een nieuw voorstel.

We gaan werken met:

• Eén basisaanpak voor alle collega's, gebaseerd op Waardevol samenleven.
• Drie basismethodieken (in plaats van acht): Floorplay, Triple C en Individuele Rehabilitatie Benadering (IRB).
• Zorgprogramma’s voor specifieke situaties waar de basismethodieken niet voldoende zijn.

De invoering van deze werkwijze gebeurt tussen 2026 en 2028 in het programma ‘Methodisch samenwerken’. Dit bestaat uit vier projecten: de drie hierboven genoemde onderdelen en een project voor het borgen van de nieuwe aanpak in de systemen van Cosis.

Zorgplannen worden opgesteld op basis van methodieken in het ONS cliëntdossier. Na zes weken zorg heeft elke cliënt een actueel zorgplan, dat jaarlijks wordt bijgewerkt. In 2025 is 93% van de zorgplannen up-to-date.We werken aan minder administratie, bijvoorbeeld door spraakgericht rapporteren: collega's kunnen rapportages inspreken, wat tijd en moeite bespaart.

Onvrijwillige zorg wordt alleen toegepast als het echt niet anders kan. Eerst worden alle vrijwillige opties geprobeerd om ernstig nadeel te voorkomen. We kijken goed naar de oorzaak van het risico en zoeken naar oplossingen om dit te verminderen. Onvrijwillige zorg is altijd tijdelijk en geen definitieve oplossing.

Interne audits tonen aan dat het bewustzijn groeit.Dilemma’s worden samen met cliënten en hun vertegenwoordigers besproken, met aandacht voor alternatieven. Het expertteam en Wzd-functionarissen verdienen meer bekendheid.

Ernstige incidenten of situaties die maatschappelijke onrust veroorzaken, melden we bij de IGJ of de gemeente. Zij besluiten of er onderzoek nodig is. Doel hiervan is leren en verbeteren. In 2025 zijn zes meldingen gedaan; de onderzoeken zijn afgerond en de verbeteracties opgepakt.

In 2025 voerde Cosis interne audits uit op 25 locaties, gericht op leren en de waarderende auditmethode.

De audits bespraken vijf hoofdthema’s, waaronder meldingen.

In 2026 komen er naast de gewone audits twee extra auditrondes voor de voormalige ‘Trans’-locaties:

• Een 0-meting audit om de beginsituatie vast te leggen;
• Een invoegingsaudit om te controleren of deze locaties voldoen aan de werkwijze en kwaliteitsnormen van Cosis.

Deze audits zijn aanvullend op het reguliere auditprogramma.

Dekra controleert als onafhankelijke partij of ons kwaliteitsmanagement goed werkt. Dit gebeurt in een cyclus van drie jaar: eerst een uitgebreide audit, daarna twee kleinere controles. Ons ISO-9001 certificaat geldt tot augustus 2026. In 2025 vond een controle plaats; er was één tekortkoming, die inmiddels is opgelost.

Certificering is belangrijk, het laat zien dat we zaken goed geregeld hebben en dit is van belang voor gemeenten bij aanbestedingen.

Cliënten en verwanten kunnen bij onvrede terecht bij onze cliëntvertrouwenspersonen voor hulp. Vaak wordt zo het probleem opgelost zonder officiële klacht. Voor onvrijwillige zorg zijn er externe vertrouwenspersonen via Quasir.

Wil iemand alsnog een klacht indienen, dan kan dat via de klachtenfunctionaris. Deze kijkt eerst of er al een gesprek is geweest met de betrokkenen. Samen een oplossing zoeken is het uitgangspunt. Lukt dat niet, dan kan de klager naar de Landelijke Geschillencommissie.

De Centrale Cliëntenraad heeft ingestemd met de nieuwe klachtenregeling, maar de Raad van Bestuur moet deze nog formeel vaststellen vanwege afspraken over de implementatie. Er is een klachtencommissie ingesteld.Cosis gebruikt de externe klachtencommissie Quasir en heeft een eigen reglement. Klachten worden behandeld volgens de Jeugdwet, Wmo2015 (indien vereist) of als de klachtenfunctionaris dit nodig vindt.

In 2025 zijn 82 klachten ontvangen, dit zijn er acht minder dan in 2024 (toen 90). De meeste klachten kwamen van cliënten, gevolgd door vertegenwoordigers/verwanten en enkele derden. De klachten gingen vooral over de zorgverlening (30 keer), daarna over communicatie en overlast door buren.Eén klacht is doorgestuurd naar de Geschillencommissie Zorg.

Het CLC helpt medewerkers die ander werk zoeken. In 2025 meldden zich 166 mensen, 30% meer dan in 2024. Collega's worden gestimuleerd zelf na te denken over hun ontwikkeling. Er is begeleiding bij sollicitaties en persoonlijke groei.

Ook helpt het CLC bij re-integratie, bijvoorbeeld na herstel of bij een nieuwe functie. In 2025 zijn 86 trajecten afgerond.