5.1 Raad van Toezicht
5.1.1 Algemeen
De Raad van Toezicht (RvT) is het toezichthoudende orgaan van Cosis en bestaat uit zeven leden. De RvT is zodanig samengesteld dat de leden elkaar in hun expertise aanvullen en aan het principe van onafhankelijkheid en kritisch kunnen reflecteren is voldaan. Een eerste toets hiervan vindt plaats bij de benoeming van een lid van de RvT, daarna wordt dit periodiek geëvalueerd.
Nevenfuncties worden gemeld en getoetst aan mogelijke tegenstrijdigheid van belangen voordat deze aanvaard worden.
De Governancecode Zorg vormt het kader voor het functioneren van de RvT. Met het aanvaarden van het lidmaatschap conformeren de leden zich hieraan, evenals aan de uitgangspunten zoals opgenomen in statuten en van toepassing zijnde reglementen van Cosis. Leden van de RvT zijn allemaal lid van de Nederlandse Vereniging van Toezichthouders in de Zorg (NVTZ). Dit in lijn met het programma ‘Goed Toezicht’ van de NVTZ.
De aanstelling van leden van de RvT is voor een periode van vier jaar. Leden zijn hierna maximaal één keer herbenoembaar. In de werving- en selectieprocedure van leden van de RvT worden de RvB en medezeggenschap vanuit een ieders rol nauw betrokken. De profielschets voor de RvT beschrijft de kwalificatievereisten en competenties van de individuele leden. De profielschets bevat ook de randvoorwaarden voor het functioneren van de RvT als geheel.
Aftreden en benoeming
In lijn met het rooster van aftreden zijn in 2025 twee, niet hernoembare, leden van de Raad afgetreden. Het betreft hier de vice-voorzitter mevrouw Regina Bouius en de heer Jeroen van Oijen. Zij zijn opgevolgd door respectievelijk mevrouw Tineke van Lenthe en de heer Jan Hulscher. Daarnaast is per 1 januari 2025 de heer Seerp Leistra begonnen in zijn functie als voorzitter van de RvT.
De samenstelling, benoemingstermijnen en nevenfuncties van de RvT in 2025 vindt u in bijlage II.
5.1.2 Taken
Als RvT hebben wij onder meer als taak toezicht te houden op en te adviseren over:
- het beleid van de Raad van Bestuur;
- de algemene gang van zaken binnen de organisatie;
- de strategische ontwikkelingen;
- de financiële continuïteit;
- de kwaliteit en veiligheid van de zorg;
- de beheersing van de risico’s op het gebied van de bedrijfsvoering.
Op al deze gebieden hebben wij ons in 2025 laten informeren. Dit krijgt vooral vorm in de vergaderingen met de RvB. Met de RvB zijn afspraken gemaakt over de aard, inhoud en frequentie van de informatievoorziening.
Naast de toezichthoudende taken is de RvT ook werkgever en sparringpartner voor de RvB.
5.1.3 Visie op toezicht
De RvT houdt toezicht vanuit het maatschappelijke doel van Cosis, verwoord in de missie, visie en kernwaarden en richt zich in haar rol als toezichthouder:
- enerzijds op de maatschappelijke doelstelling van Cosis en de centrale positie van de cliënt en medewerker hierin; en
- anderzijds op de rol van Cosis in het noordelijke zorglandschap
Het resultaat van goed toezicht is dat Cosis:
- slaagt in haar doelstelling om kwetsbare mensen met een verstandelijke en/of psychische beperking te helpen waardevol samen te leven;
- een financieel gezonde en goede werkgever is;
- een bijdrage levert aan de instandhouding én vernieuwing van het noordelijke zorglandschap waarin Cosis zich richt op constructieve samenwerking;
- de afgesproken doelen realiseert binnen de wettelijke en maatschappelijke kaders.
De RvT toetst op basis van deze criteria of de organisatie de in aanmerking komende belangen van betrokkenen in haar besluitvorming zorgvuldig en evenwichtig heeft afgewogen, ook vanuit het bredere maatschappelijke perspectief.
De stijl van toezicht kenmerkt zich door het vinden van de juiste balans tussen systeem- en menswaarden. Waarbij geldt dat de RvT controleert vanuit vertrouwen, waardeert wat goed gaat en in reflectie naar verbetering wil gaan. De RvT is daarbij:
- scherp en kritisch;
- zelfbewust;
- agenda zettend;
- rolvast en rolbewust.
In 2026 zal de visie op toezicht herijkt worden.
5.1.4 Deskundigheidsbevordering
Jaarlijks beoordelen de leden van de RvT of er behoefte is aan verdere professionalisering en scholing, individueel bekeken of als team. Ieder lid verdiept zich in de ontwikkelingen van de zorg om zo de toezichthoudende rol professioneel en op een verantwoorde wijze in te kunnen blijven vullen.
Evaluatie
Na iedere vergadering van de RvT wordt het eigen functioneren geëvalueerd. Hiervoor wordt uit eigen kring steeds een procesobservator benoemd. Ieder lid van de RvT heeft per zittingstermijn twee keer een evaluatiegesprek met de Remuneratiecommissie (of een vervangend lid wanneer het een evaluatie met een lid van deze commissie betreft). In deze gesprekken wordt stil gestaan bij het functioneren van het lid.
De RvT voert jaarlijks een zelfevaluatie uit. Dit jaar heeft dit, als gevolg van het traject dat tot de opname van De Trans in Cosis heeft geleid, anders vorm gekregen. In 2026 zal de zelfevaluatie worden opgepakt onder leiding van een externe begeleider.
5.1.5 Honorering
De RvT stelt jaarlijks de honorering vast en baseert zich daarbij op de WNT en de adviezen van de NVTZ. De honorering van de leden is gebaseerd op de functie die ze in de RvT vervullen en de tijd die ze hieraan besteden. De verantwoording in het kader van de WNT is opgenomen in hoofdstuk 6.
Leden van de RvT kunnen gemaakte onkosten declareren volgens het algemeen vastgestelde beleid binnen Cosis.
5.1.6 Vergaderingen
De vergaderingen van de RvT zijn zo gepland dat na afloop van ieder kwartaal, rapportages en analyses besproken kunnen worden. Deze rapportages bevatten informatie over de kwaliteit en veiligheid van de zorg. Hierin wordt ook gerapporteerd over de financiële gegevens, exploitatiegegevens, beheersaspecten en informatie uit het risico- en kansenmanagement.
De RvT heeft in 2025 zes keer regulier vergaderd. Bij deze vergaderingen is de RvB aanwezig.
Als RvT vinden wij het belangrijk om ook bredere thema's te bespreken. om zo op de praktijk in te kunnen zoomen. In 2025 is de RvT hiervoor drie keer bij elkaar gekomen. De eerste sessie stond in het teken van de herijkte koers "Waardevol Samenleven". Tijdens de tweede thema-sessie is de RvT door een ethisch hacker meegenomen in de wereld van de cybersecurity. Tot slot is in een derde bijeenkomst, samen met de Raad van Toezicht van collega-organisatie Vanboeijen, het onderwerp "Toezichthouden binnen samenwerkingsverbanden" nader uitgediept.
Naast de regulier ingepland vergaderingen, zijn er aparte vergaderingen belegd waarin de besluitvorming rondom de opname van onderdelen van De Trans is toegelicht en heeft plaatsgevonden (zie hierna).
Onderwerpen
In 2025 stonden twee grote onderwerpen structureel op de agenda van de RvT: Waardevol Samenleven en de opname van onderdelen van De Trans in Cosis. In meerdere vergaderingen verdiepten we ons in 'Waardevol Samenleven', over een samenleving waarin iedereen zichzelf kan zijn en mee mag doen. Een gedachte die past en aansluit bij onze visie op toezicht.
Uiteraard kwam in elke vergadering, al dan niet binnen de reguliere vergaderplanning, de opname van De Trans terug op de agenda. Dit heeft, na een zorgvuldig doorlopen voorbereidings- en besluitvormingsproces, geleid tot het verlenen van goedkeuring op deze opname. Als RvT onderschrijven wij de onderliggende gedachte van de organisatie om tot deze opname over te gaan. Ook wij voelen de ambitie en verantwoordelijkheid om de continuïteit van hulp en ondersteuning voor menen met een verstandelijke beperking in de regio's Drenthe en Groningen te waarborgen. Het traject dat tot de uiteindelijke opname heeft geleid, heeft veel inzet van de medewerkers gevraagd. Maar daarmee ook laten zien wat Cosis als organisatie aan kan.
Naast de hierboven genoemde onderwerpen, is in de vergaderingen onder meer gesproken/besloten over de volgende onderwerpen:
- het rooster van aftreden;
- het profiel en benoemen van een nieuw geworven bestuurder;
- het profiel en benoemen van een nieuw lid RvT;
- de uitkomsten en analyse van het medewerkersbelevingsonderzoek
- de grondtransactie in Uithuizen;
- het accountantsverslag 2024;
- de jaarrekening 2024;
- het bestuursverslag 2024;
- het verlenen van decharge aan de Raad van Bestuur;
- de klassenindeling WNT;
- de honorering Raad van Toezicht en Raad van Bestuur;
- de externe wereld/samenwerkingsverbanden waarin Cosis een rol heeft;
- de kaderbrief 2026;
- de managementletter (interim-bevindingen) van de externe accountant; de begroting en het jaarplan 2026;
- de kwartaalrapportages gericht op de kwaliteit van zorg, de financiële stand van zaken en duurzaamheid;
Bij de vergadering waarin de jaarrekening en de interim-bevindingen waren geagendeerd, was de externe accountant aanwezig.
5.1.7 Medezeggenschap en locatiebezoeken
Als RvT vinden wij het belangrijk dat invloed van alle gremia op beleid en besluiten mogelijk is. Dat wordt gefaciliteerd door contact te houden met de verschillende medezeggenschapsorganen. Een vertegenwoordiging van de RvT woonde twee keer een overlegvergadering bij van de Ondernemingsraad met de RvB. Daarnaast is er één keer per jaar overleg met de Centrale Cliëntenraad.
Leden van de RvT bezoeken jaarlijks ook een aantal locaties van Cosis om zich een beeld te kunnen vormen van de zorg- en dienstverlening op locatie én de vragen waren medewerkers en cliënten tegen aanlopen. In de vergaderingen van de RvT worden de bevindingen gedeeld met de overige leden en de RvB.
5.1.8 Commissies
De leden van de RvT nemen deel aan verschillende commissies. In 2025 vormden Jeroen Kleinjan en Jan Knol samen de Auditcommissie. Zij kwamen in reguliere setting vier bij elkaar om de RvT te kunnen adviseren over financiën, bedrijfsvoering en ICT. Daarnaast kwamen zij, vanwege het proces van opname van De Trans, in meerdere aparte overleggen bij elkaar.
Hans Mulder en Jetske van Oosten vormden gedurende heel 2025 de Commissie Zorg, Kwaliteit en Veiligheid. Tot 1 oktober 2025 maakte Jeroen van Oijen ook deel uit van deze commissie. Na zijn aftreden is hij opgevolgd door Jan Hulscher. zij adviseerden de voltallige RvT over het adequaat kunnen uitvoeren van het toezicht op het terrein van de zorg, kwaliteit en veiligheid.
De Remuneratiecommissie - bestaande uit Seerp Leistra en vanaf 1 april Tineke van Lenthe (tot 1 april Regina Bouius) heeft zich in 2025 beziggehouden met de procedure voor benoeming van een lid voor de RvT en een lid voor de RvB. Ook zijn de voorstellen voor de honorering van de Raad en de Raad van Bestuur voorbereid. Als onderdeel van het werkgeverschap voert de commissie ook de jaargesprekken met de leden van de Raad van Bestuur, zowel individueel als collectief. Hiervoor haalt de commissie input op bij interne stakeholders.
5.1.9 Beleid en strategie
In 2025 heeft de organisatie veel bereikt. Vanuit de strategie 'Waardevol Samenleven' is er vol overtuiging voor een koers gekozen. Een koers die past bij Cosis als omvangrijke organisatie, met een hierbij passende dynamiek. En die past bij de rol en positie van Cosis in het maatschappelijke zorgveld in Noord-Nederland. Dit heeft de nadrukkelijke aandacht van de RvT. Waarbij wij vooral blijven letten op een goede aansluiting met de hervormingsagenda's op de verschillende beleidsterreinen. En, naar de toekomst toe, op de effecten van de verschillende zorgakkoorden. De stappen die daarin voorzien zijn, worden volledig onderschreven.
5.1.10 Aandachtspunten 2026
De (politieke) ontwikkelingen en bezuinigingen die op ons afkomen blijven om continue aandacht vragen. Dit zal in de vergaderingen gevolgd en gemonitord worden. Dat geldt ook voor de effecten op de organisatie van de omvangrijke vastgoedopgave waar Cosis de komende jaren voor staat. In 2026 zal dit prominent op de agenda terugkomen.
Kwaliteit van zorg is uiteraard ook een belangrijk aandachtspunt. Met de uitkomst van de herijking van de strategie 'Waardevol Samenleven' zal de visie op kwaliteit, gericht op menswaardigheid, aan de orde komen. Daarnaast blijven in 2026 de thema's uit 2025 belangrijke gespreksonderwerpen zijn. Dit gaat om de arbeidsmarktontwikkelingen, digitalisering en duurzaamheid.